Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
अथापश्यत दैत्येंद्रो वियति द्युतिमंडलम् । स्फुरंतमुदयाच्छीघ्रं कांतं सूर्यशतं यथा
Transliteration
athāpaśyata daityeṃdro viyati dyutimaṃḍalam | sphuraṃtamudayācchīghraṃ kāṃtaṃ sūryaśataṃ yathā
Translation
मग दैत्येंद्राने आकाशात तेजाचे एक मंडल पाहिले; ते स्फुरत् होत वेगाने उदयास येत होते—जणू शंभर सूर्यांची कांती।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then)
अपश्यतsaw
अपश्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (Imperfect, 3rd sg)
दैत्येन्द्रःthe lord of the Daityas
दैत्येन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्येन्द्र (प्रातिपदिक) = दैत्य + इन्द्र
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nominative singular)
वियतिin the sky
वियति:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवियत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Locative singular)
द्युतिमण्डलम्a sphere/orb of radiance
द्युतिमण्डलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्युतिमण्डल (प्रातिपदिक) = द्युति + मण्डल
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Accusative singular)
स्फुरन्तम्flashing, throbbing with light
स्फुरन्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्फुर् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (Present active participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् द्युतिमण्डलस्य
उदयात्from the rising (horizon)
उदयात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootउदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (Ablative singular)
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
कान्तम्lovely, splendid
कान्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् द्युतिमण्डलस्य
सूर्यशतम्a hundred suns
सूर्यशतम्:
Karma (Object in simile/कर्म)
TypeNoun
Rootसूर्यशत (प्रातिपदिक) = सूर्य + शत
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगुसमास (a hundred suns)
यथाas if/like
यथा:
Sambandha (Comparative link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानार्थे (as/like)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: The Daitya lord looks up; in the sky a blazing circular mandala erupts, flashing and rising like a hundred suns—an omen of imminent divine arrival.
Characters & Entities
D
Daitya leader (Daityendra)R
Radiant orb (dyutimaṇḍala)FAQs
Dharma’s power announces itself as unmistakable radiance; adharma recognizes it as an approaching, overwhelming reality.
None; the imagery is celestial and symbolic.
None.