Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28
Devanagari script
इतरेषां न संख्यास्ति सुरजातिनिकायिनाम् । जघ्ने स कोटिशः क्रद्धः कालनेमिर्मदोत्कटः
Transliteration
itareṣāṃ na saṃkhyāsti surajātinikāyinām | jaghne sa koṭiśaḥ kraddhaḥ kālanemirmadotkaṭaḥ
Translation
इतर देवजाति-समूहांची तर गणनाच नव्हती। क्रुद्ध व मदाने उन्मत्त झालेल्या कालनेमीने त्यांचा कोटीकोटींनी संहार केला।
Word by Word
इतरेषाम्of the others
इतरेषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठī)
TypeNoun
Rootइतर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (सामान्यतः), षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘others’
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
संख्याcount, number
संख्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सुर-जाति-निकायिनाम्of the groups of divine races
सुर-जाति-निकायिनाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठī)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक) + निकायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘सुराणां जातयः’ इति ‘सुरजातिः’, तेषां ‘निकायिनः’ (belonging to groups)
जघ्नेslew
जघ्ने:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
कोटिशःby crores
कोटिशः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + शस् (तद्धित-अव्ययीभावार्थ)
Formअव्यय; ‘-शस्’ प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण (distributive adverb: by crores, in crores)
क्रद्धःangry
क्रद्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (enraged)
कालनेमिःKālanemi
कालनेमिः:
Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootकालनेमि (प्रातिपदिक, नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिनाम
मद-उत्कटःfierce with pride
मद-उत्कटः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद (प्रातिपदिक) + उत्कट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मदेन उत्कटः = exceedingly proud/intoxicated)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)
Visual Art Cues
Scene: Kālanemi, swollen with pride, rages through innumerable celestial clans; the composition should feel overcrowded—waves of beings collapsing, banners snapping, the sky darkened by dust and weapon-flight.
Characters & Entities
K
KālanemiS
surajāti-nikāya (celestial hosts)FAQs
Madā (arrogant intoxication) magnifies destruction; Purāṇic dharma repeatedly identifies pride as a root of ruin and a cause for divine correction.
No tīrtha is named here.
None.