Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40
Devanagari script
भुशुण्डीं भीषणाकारां गृहीत्वा शैलगौरवाम् । रक्षिणो मुकुटस्याथ निष्पिपेष निशाचरान्
Transliteration
bhuśuṇḍīṃ bhīṣaṇākārāṃ gṛhītvā śailagauravām | rakṣiṇo mukuṭasyātha niṣpipeṣa niśācarān
Translation
पर्वतासारखी जड, भीषण आकाराची भुशुण्डी हातात घेऊन त्याने मुकुटाचे रक्षण करणाऱ्या निशाचरांना चिरडून टाकले।
Word by Word
भुशुण्डीम्a bhuśuṇḍī (a heavy mace/club)
भुशुण्डीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुशुण्डी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (accusative singular)
भीषणाकाराम्of terrifying shape
भीषणाकाराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभीषण + आकार (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (भीषणः आकारः यस्याः = of terrifying form); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् भुशुण्डीम्
गृहीत्वाhaving seized
गृहीत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) = having seized/taken
शैलगौरवाम्heavy as a mountain
शैलगौरवाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशैल + गौरव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (शैलस्य गौरवम् इव = having the heaviness of a mountain); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् भुशुण्डीम्
रक्षिणःguards; protectors
रक्षिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (nominative plural)
मुकुटस्यof the crown
मुकुटस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुकुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (genitive singular)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थ/आरम्भ) = then/thereupon
निष्पिपेषcrushed; pounded
निष्पिपेष:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस् + पिष् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत) 3rd पुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
निशाचरान्night-roamers (demons)
निशाचरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिशाचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् (accusative plural)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A Dānava lifts a massive, terrifying bhuśuṇḍī (mountain-heavy) and smashes down upon the niśācara guards around the crown; bodies scatter, dust and fragments burst outward.
Characters & Entities
D
Dānava (implied agent)M
Mukuṭa (crown)N
Niśācara guardsFAQs
When adharma dominates, protectors suffer; the narrative highlights the need for righteous strength to safeguard order.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.