Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23
Devanagari script
स दृष्ट्वा नोदितां सेनां प्रबलास्त्रां सुभीषणाम् । रथादाप्लुत्य वेगेन निरृती राक्षसेश्वरम्
Transliteration
sa dṛṣṭvā noditāṃ senāṃ prabalāstrāṃ subhīṣaṇām | rathādāplutya vegena nirṛtī rākṣaseśvaram
Translation
प्रेरित झालेली, प्रबल अस्त्रांनी युक्त व अत्यंत भीषण अशी सेना पाहून राक्षसेश्वर निरृति वेगाने रथावरून उडी मारून खाली उतरला।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
नोदिताम्urged/impelled
नोदिताम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootनुद् (धातु) णिच् + क्त (past passive participle)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त (PPP)
सेनाम्army
सेनाम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रबलास्त्राम्having powerful weapons
प्रबलास्त्राम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootप्रबल (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier)
सुभीषणाम्very terrifying
सुभीषणाम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + भीषण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
रथात्from the chariot
रथात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
आप्लुत्यhaving leapt down
आप्लुत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्लु (धातु) उपसर्गः आ-
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; (having leapt/jumped)
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karana (करण/Manner)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
निरृतीNirṛti
निरृती:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनिरृति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (पाठानुसारः)
राक्षसेश्वरम्the demon-lord
राक्षसेश्वरम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Nirṛti sees the terrifying, weapon-strong army rushing in; he springs down from his chariot in a blur, shifting the battle from chariot warfare to direct engagement.
Characters & Entities
N
NirṛtiR
RākṣaseśvaraS
SenāFAQs
When conflict intensifies, decisive action follows; Purāṇic battle imagery underscores the urgency of confronting adharma.
No tīrtha is referenced in this verse.
None.