Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 17›Shloka 68
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

नादेन तस्य ग्रसनस्य संख्ये महायुधैश्चार्दितसर्वगात्राः । गते कृथांते वसुधां च निष्प्रभे चकंपिरे कांदिशिकाः सुरास्ते

Transliteration

nādena tasya grasanasya saṃkhye mahāyudhaiścārditasarvagātrāḥ | gate kṛthāṃte vasudhāṃ ca niṣprabhe cakaṃpire kāṃdiśikāḥ surāste

Translation

रणात ग्रसनाच्या गर्जनेने आणि महायुधांच्या प्रहारांनी सर्वांग जखमी झालेले, तसेच कृत्तांत (यम) निघून गेल्यावर व पृथ्वी निष्प्रभ झाल्यावर, ते देवता दिग्भ्रांत होऊन थरथर कापू लागले व इकडे-तिकडे पळू लागले.

Word by Word
नादेनby the roar
नादेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ग्रसनस्यof the devouring (act/one)
ग्रसनस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootग्रसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
संख्येin the battle
संख्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंख्या/सङ्ख्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘in battle’ (युद्धार्थे)
महायुधैःwith great weapons
महायुधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहा + आयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (महत् आयुधम्)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
आर्दितसर्वगात्राः(those) with all limbs battered
आर्दितसर्वगात्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआर्दित + सर्व + गात्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘आर्दित’; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सर्वगात्र’ (सर्वाणि गात्राणि यस्य) इत्यत्र कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः; समस्तपदं ‘(they) whose all limbs were afflicted’
गतेwhen (it) had gone
गते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootग (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), सप्तमी-एकवचन नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; लोके सप्तमी (absolute locative): ‘when ... had gone’
कृथान्तेto Kṛtānta (Death/Yama)
कृथान्ते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृथान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; यमवाचकः
वसुधाम्the earth
वसुधाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
निष्प्रभे(when it was) without radiance
निष्प्रभे:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनिष्प्रभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; लोके सप्तमी (absolute locative) ‘when (it was) lusterless’ (वसुधायाम्)
चकम्पिरेtrembled
चकम्पिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
कांदिशिकाःpanic-stricken
कांदिशिकाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकांदिशिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘panic-stricken, running in all directions’
सुराःgods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तेthose
ते:
Anuvrtti (Correlative pronoun/अनुवृत्ति)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Gods, battered and trembling, scatter in confusion as the asura Grasana’s roar fills the sky; the battlefield seems to darken, suggesting the withdrawal of Kṛtānta’s stabilizing presence.

Characters & Entities
G
Grasana
K
Kṛtānta (Yama)
S
Surāḥ (gods)
V
Vasudhā (earth)

FAQs

When guardians of order fall, even the cosmos seems to lose its radiance—dharma is portrayed as the light of the world.

No tīrtha is explicitly glorified; the verse is part of a martial-cosmic episode.

None.

←Previous Verse
Next Verse→