Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39
Devanagari script
स चापि चिंतयामास कृतप्रतिकृतक्रियाम् । धिगस्तु पौरुषं मह्यं प्रभोरग्रेसरः कथम्
Transliteration
sa cāpi ciṃtayāmāsa kṛtapratikṛtakriyām | dhigastu pauruṣaṃ mahyaṃ prabhoragresaraḥ katham
Translation
तो कृतकर्म व त्याच्या प्रतिकर्माचा विचार करू लागला— “धिक्कार असो माझ्या पराक्रमाला! प्रभूच्या अग्रगण्य सेवकासमोर मी कसा उभा राहण्याचे धाडस केले?”
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
चिन्तयामासthought/pondered
चिन्तयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कृत-प्रतिकृत-क्रियाम्an act of retaliation (done as counter-action)
कृत-प्रतिकृत-क्रियाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृत (कृ धातु-क्त) + प्रतिकृत (प्रति+कृ धातु-क्त) + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कृतं च प्रतिकृतं च यस्याः सा क्रिया)
धिक्shame! / fie!
धिक्:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formनिन्दार्थक-निपात (interjection of censure)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पौरुषम्manliness/valor
पौरुषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपौरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
मह्यम्to me / for me
मह्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग-प्रयोग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
प्रभोःof the lord/master
प्रभोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अग्रे-सरःleader/one who goes in front
अग्रे-सरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक) + सर (सृ धातु-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अग्रे सरति इति)
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating; internal monologue of Grasana
Visual Art Cues
Scene: A warrior pauses amid battlefield dust, head bowed, eyes inward, hands slackened—his pride broken as he contemplates standing before the Lord’s foremost champion.
Characters & Entities
G
GrasanaP
Prabhu (the Lord)A
Agresara (foremost champion)FAQs
Recognition of one’s limits before divine authority is the doorway to humility and dharmic self-correction.
None; the focus is ethical and narrative.
None.