Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52
Devanagari script
पुत्रमप्रतिकर्माणमजेयं वज्रदुश्छिदम् । स जातामात्र एवाभूत्सर्वशा स्त्रार्थपारगः
Transliteration
putramapratikarmāṇamajeyaṃ vajraduśchidam | sa jātāmātra evābhūtsarvaśā strārthapāragaḥ
Translation
तिने असा पुत्र प्रसविला जो प्रतिकारास परे, अजेय व वज्रासारखा अछेद्य होता. जन्मताच तो सर्व शस्त्रांच्या अर्थ-प्रयोगात पारंगत झाला.
Word by Word
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अप्रतिकर्माणम्without equal in deeds / unmatched
अप्रतिकर्माणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + प्रतिकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (अ-प्रतिकर्मन्)
अजेयम्unconquerable
अजेयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + जेय (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्-समासः; ‘जेय’ (यत्-प्रत्ययान्त, ‘to be conquered’)
वज्रदुश्छिदम्hard to cut even with a thunderbolt
वज्रदुश्छिदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवज्र + दुश्छिद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—वज्र + दुश्छिद (तत्पुरुष; ‘hard to cut even by a vajra’)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
जातमात्रःjust born
जातमात्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजात + मात्र (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—जात (क्त, √जन्) + मात्र (तत्पुरुष)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपातः
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वशास्त्रार्थपारगःone who has mastered the meanings of all scriptures
सर्वशास्त्रार्थपारगः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + शास्त्र + अर्थ + पारग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—सर्व-शास्त्र-अर्थ-पारग (‘knower of meanings of all śāstras’)
Speaker
Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa tradition: Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)
Visual Art Cues
Scene: नवजात बालक—तेजस्वी, वज्र-प्रभा, चारों ओर दिव्य आयुधों के प्रतीक (धनुष, शूल, चक्र आदि) मानो स्वयं उपस्थित; माता की गोद में अद्भुत तेज।
Characters & Entities
V
Vajrāṅga (context)D
DitiFAQs
Extraordinary capacities can arise from tapas, but Purāṇic dharma implies such power must be governed by righteousness to avoid ruin.
None.
None; it describes the nature of the child born from prior tapas.