Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 111

Devanagari script

भवन्तोऽभ्यागता यत्र महीसागरसंगमः । स्नानं दानं जपो होमः पिंडदानं विशेषतः

Transliteration

bhavanto'bhyāgatā yatra mahīsāgarasaṃgamaḥ | snānaṃ dānaṃ japo homaḥ piṃḍadānaṃ viśeṣataḥ

Translation

तुम्ही जिथे आला आहात तोच मही-नदी व सागर यांचा संगम आहे. येथे स्नान, दान, जप, होम आणि विशेषतः पिंडदान याचे विधान आहे.

Word by Word

• भवन्तः: you (honorific, plural)
• भवन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/भवद्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन; आदरार्थक 2nd-person pronoun (you all)

• अभ्यागताः: arrived
• अभ्यागताः: Karta (Predicate/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अभि+आ+गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग; (having come/arrived)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (where)

• महीसागर-संगमः: the confluence of the Mahī and the ocean
• महीसागर-संगमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/विषय), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महीसागरयोः संगमः)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karta (Topic/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दानम्: charity
• दानम्: Karta (Topic/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जपः: recitation (japa)
• जपः: Karta (Topic/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• होमः: fire-offering (homa)
• होमः: Karta (Topic/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पिण्डदानम्: offering of funeral rice-balls
• पिण्डदानम्: Karta (Topic/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (पिण्डस्य दानम्)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/विशेषणार्थक (especially)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvara-khaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahī–Sāgara Saṅgama

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: On the shore where river meets sea, pilgrims bathe, priests guide dāna and japa, a small homa-kunda burns, and families offer piṇḍas with kuśa grass and sesame, facing the waters.

Characters & Entities

• Mahī River
• Sāgara (Ocean)
• Piṇḍa-dāna
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

At a sacred confluence, ordinary rites become especially potent; devotion expressed through snāna, dāna, and ancestral offerings is praised.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Mahī–Sāgara Saṅgama—the confluence where the Mahī River meets the ocean.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing), dāna (charity), japa, homa, and particularly piṇḍa-dāna for the ancestors.