Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19
Devanagari script
इदं युगसहस्रेषु भविष्यमभविद्दिनम् । तदप्यद्यत्वमापन्नं का कथामरणावधेः
Transliteration
idaṃ yugasahasreṣu bhaviṣyamabhaviddinam | tadapyadyatvamāpannaṃ kā kathāmaraṇāvadheḥ
Translation
हा दिवस कधी हजारो युगांनंतर येईल असे वाटत होते; पण तोच आज म्हणून आला. मग मृत्यूच्या मर्यादेबद्दल काय सांगावे?
Word by Word
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
युगसहस्रेषुin thousands of yugas
युगसहस्रेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (युगानां सहस्रेषु = in thousands of ages)
भविष्यम्future (to be)
भविष्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभविष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (future)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दिनम्a day
दिनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
अद्यत्वम्presentness/being today
अद्यत्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअद्यत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भाववाचक (state of being today/now)
आपन्नम्attained/reached
आपन्नम्:
Pradhana-bhava (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootआपद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP)
काwhat?
का:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक
कथाtalk/story
कथा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मरणावधेःof the limit/term ending in death
मरणावधेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक) + अवधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (मरणस्य अवधिः = limit of death)
Speaker
Lomaśa
Visual Art Cues
Scene: An allegorical vision of time: a vast cosmic wheel or flowing river of time compressing yugas into a single ‘today’, with a shadow of death at the edge.
Characters & Entities
L
LomaśaFAQs
Time collapses quickly into the present; therefore one should not postpone spiritual effort.
None is named in this verse; it provides philosophical groundwork for later māhātmya instruction.
No explicit rite; it encourages immediate practice of dharma and sādhana.