Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 8
Devanagari script
सा दृष्टिर्या जिने लीना तन्मनो यज्जिने रतम् । दया सर्वत्र कर्तव्या जीवात्मा पूज्यते सदा
Transliteration
sā dṛṣṭiryā jine līnā tanmano yajjine ratam | dayā sarvatra kartavyā jīvātmā pūjyate sadā
Translation
जी दृष्टी जिनामध्ये लीन होते ती धन्य, आणि जे मन जिनामध्ये रमतं ते धन्य. सर्वत्र दया करावी; जीवात्मा सदैव पूज्य आहे.
Word by Word
साthat (is)
सा:
Karta/Predicate demonstrative
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (fem.)
दृष्टिःsight, vision
दृष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (fem.)
याwhich
या:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun nominative singular (fem.)
जिनेin the Jina
जिने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजिन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular (masc.)
लीनाabsorbed, merged
लीना:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootली (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (fem.)
तत्-मनःthat mind
तत्-मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (तत् एव मनः); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (neuter)
यत्which
यत्:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun nominative singular (neuter)
जिनेin the Jina
जिने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजिन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular (masc.)
रतम्delighting, attached
रतम्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used adjectivally); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (neuter)
दयाcompassion
दया:
Karta/Predicate nominal
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (fem.)
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
कर्तव्याto be done, should be practiced
कर्तव्या:
Vidhi (Obligation predicate)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (fem.)
जीवात्माthe living self (soul)
जीवात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (जीवः आत्मा); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (masc.)
पूज्यतेis worshipped
पूज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
सदाalways
सदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
Speaker
King (continuing his reply; inferred from context)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: धर्मारण्य
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: राजा/उपदेशक ‘जिन’ में लीन दृष्टि और रत मन का वर्णन करता है; साथ में करुणा—प्राणी-रक्षा/सेवा का संकेत।
Characters & Entities
J
JinaFAQs
True devotion expresses itself as inner absorption and outward compassion toward all beings.
No specific tīrtha is identified in this verse.
A practical vow-like injunction is given: practice dayā (compassion) everywhere.