Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

रत्नांगदाढ्यदोर्दंडा अंगुलीयकभूषिताः । कर्णाभरणसंयुक्ताः समाजग्मुः प्रहर्षिताः

Transliteration

ratnāṃgadāḍhyadordaṃḍā aṃgulīyakabhūṣitāḥ | karṇābharaṇasaṃyuktāḥ samājagmuḥ praharṣitāḥ

Translation

त्यांच्या भुजा रत्नजडित अंगदांनी समृद्ध होत्या, बोटे अंगठ्यांनी शोभत होती, कान कुंडलांनी युक्त होते; ते हर्षित होऊन एकत्र येत पुढे आले।

Word by Word

• रत्नांगदाढ्यदोर्दंडाः: whose arms were adorned richly with jeweled armlets
• रत्नांगदाढ्यदोर्दंडाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रत्न (प्रातिपदिक) + अङ्गद (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक) + दोर्दण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—रत्नाङ्गद (कर्मधारय: रत्नयुक्तम् अङ्गदम्) + आढ्य (बहुल/समृद्ध) + दोर्दण्ड (दोर्+दण्ड, द्वन्द्व/तत्पुरुष-प्रायः ‘भुजदण्ड’) ; समग्रे बहुव्रीहि-भावार्थः—रत्नाङ्गदेन आढ्यौ दोर्दण्डौ येषां ते

• अंगुलीयकभूषिताः: adorned with rings
• अंगुलीयकभूषिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अङ्गुलीयक (प्रातिपदिक) + भूषित (भूष्-धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘भूषित’; समासः—अङ्गुलीयकैः भूषिताः (तृतीया-तत्पुरुष)

• कर्णाभरणसंयुक्ताः: wearing ear-ornaments
• कर्णाभरणसंयुक्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक) + संयुक्त (युज्-धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘संयुक्त’; समासः—कर्णाभरणैः संयुक्ताः (तृतीया-तत्पुरुष)

• समाजग्मुः: they came/arrived together
• समाजग्मुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• प्रहर्षिताः: delighted
• प्रहर्षिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + हृष् (धातु) + क्त-प्रत्यय (प्रहर्षित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

Speaker

Vyāsa (continuing narration)

Visual Art Cues

Scene: A delighted group advances, arms heavy with jeweled armlets, fingers with rings, ears with earrings; their faces bright with restrained joy as they converge toward an assembly.

Characters & Entities

• Vyāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Joyful, auspicious participation in dharma—when guided by purity and right intent—becomes part of sacred culture.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No distinct tīrtha is named in this verse; it continues the Dharmāraṇya episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes festive readiness and assembly.