Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 12

Devanagari script

वृत्तिलोपफलं सद्यः प्राप्नुयात्त्वं तथा कुरु । प्रतीत्यर्थं महाबाहो किं विलंबं वदस्व नः

Transliteration

vṛttilopaphalaṃ sadyaḥ prāpnuyāttvaṃ tathā kuru | pratītyarthaṃ mahābāho kiṃ vilaṃbaṃ vadasva naḥ

Translation

“त्याला त्याच्या अन्याय्य उपजीविकेच्या लोपाचे फळ त्वरित मिळो—तसे करा। हे महाबाहो, खात्रीसाठी विलंब कशाला? आत्ताच सांगा व दाखवा।”

Word by Word

• वृत्तिलोपफलम्: the result of the removal of livelihood/maintenance
• वृत्तिलोपफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृत्ति + लोप + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वृत्तेः लोपस्य फलम्)

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: immediately)

• प्राप्नुयात्: may obtain
• प्राप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• तथा: thus
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus)

• कुरु: do
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• प्रतीत्यर्थम्: for (your) understanding/conviction
• प्रतीत्यर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: प्रतीति + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (प्रतीत्यर्थम् = प्रतीतेः/प्रतीत्यै अर्थः; 'for the sake of conviction/understanding')

• महाबाहो: O mighty-armed one
• महाबाहो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय (महान् बाहुः यस्य)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक

• विलम्बम्: delay
• विलम्बम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विलम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वदस्व: tell/say
• वदस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• नः: to us/for us
• नः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी (Genitive/Dative), बहुवचन; सर्वनाम

Speaker

Viprāḥ (the brāhmaṇas)

Skanda Dialogue

Listener: brāhmaṇas (addressing Hanumān)

Visual Art Cues

Scene: The brāhmaṇas press for immediacy: let the wrongdoer instantly lose his unjust livelihood; ‘why delay?’—a tense moment before manifestation.

Characters & Entities

• Hanumān

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma brings swift consequences, and devotees seek clear assurance (pratīti) through divine action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is on immediate karmic consequence and demonstrable divine intervention.