Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 17

Devanagari script

ब्रह्मशापं तु सफलं कृत्वा स्वर्गं जगाम किम् । ततो भरत शत्रुघ्नौ चित्रकूटे समागतौ

Transliteration

brahmaśāpaṃ tu saphalaṃ kṛtvā svargaṃ jagāma kim | tato bharata śatrughnau citrakūṭe samāgatau

Translation

ब्राह्मणाच्या शापास फलप्राप्त करून तो स्वर्गास गेला. त्यानंतर भरत व शत्रुघ्न चित्रकूटास येऊन पोहोचले.

Word by Word

• ब्रह्मशापम्: Brahmā’s curse
• ब्रह्मशापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म-शाप (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + शाप)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः शापः)

• तु: but/indeed
• तु: —
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात/समुच्चय-भेदक (but/indeed)

• सफलम्: fruitful, effective
• सफलम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स-फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ब्रह्मशापम्)

• कृत्वा: having made/done
• कृत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main verb)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having done/made)

• स्वर्गम्: to heaven
• स्वर्गम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गत्यर्थे कर्म (destination as object)

• जगाम: went
• जगाम: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• किम्: why?/what?
• किम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle; ‘why?/what then?’)

• ततः: then
• ततः: Kāla/Deśa-adhikaraṇa (Temporal/locative adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/कालवाचक (then/from there)

• भरत: Bharata
• भरत: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भरत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (सम्बोधनार्थे अपि प्रयोगः सम्भवः)

• शत्रुघ्नौ: (and) Śatrughna (the two)
• शत्रुघ्नौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शत्रुघ्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; भरतेन सह समुच्चित-कर्ता

• चित्रकूटे: at Citrakūṭa
• चित्रकूटे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चित्रकूट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणम् (place)

• समागतौ: arrived/assembled
• समागतौ: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘समागत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्तरि प्रयोगः (they arrived)

Speaker

Narrator (Purāṇic voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Citrakūṭa

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: A king addressed as 'rājan' (implied interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: A solemn meeting at Citrakūṭa: Bharata and Śatrughna arriving with attendants, the forested hill in the background, hermitage atmosphere, and the weight of news about the father’s passing.

Characters & Entities

• Daśaratha
• Bharata
• Śatrughna
• Citrakūṭa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Karmic consequences mature unfailingly; dharma narratives frame suffering as the ripening of prior causes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Citrakūṭa is again marked as a significant sacred locale connected to Rāma and his family’s dharmic journey.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.