Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

व्यास उवाच । सर्वज्ञोसि कुलीनोसि साधु पृष्टं त्वयानघ । कथयिष्याम्यहं सर्वमखिलेन युधिष्ठिर

Transliteration

vyāsa uvāca | sarvajñosi kulīnosi sādhu pṛṣṭaṃ tvayānagha | kathayiṣyāmyahaṃ sarvamakhilena yudhiṣṭhira

Translation

व्यास म्हणाले—तू सर्वज्ञ, कुलीन आणि निष्पाप आहेस; तू योग्य प्रश्न विचारलास. हे युधिष्ठिर, मी तुला सर्व काही सविस्तर सांगतो.

Word by Word

• व्यासः: Vyāsa
• व्यासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्यास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• सर्वज्ञः: all-knowing
• सर्वज्ञः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्वज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• असि: you are
• असि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• कुलीनः: noble-born
• कुलीनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कुलीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• असि: you are
• असि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• साधु: well; rightly
• साधु: Sambandha/Discourse particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb/approving particle)

• पृष्टम्: (it is) asked
• पृष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त-भूतकर्मणि)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रश्नः’ अर्थे

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• अनघ: O sinless one
• अनघ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• कथयिष्यामि: I will narrate
• कथयिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु; णिच् causative of कथ्/कथय)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• अखिलेन: completely; in full
• अखिलेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Indeclinable
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (instrumental of manner)

• युधिष्ठिर: O Yudhiṣṭhira
• युधिष्ठिर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

Speaker

Vyāsa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (narrative gateway)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Vyāsa blesses the question, assuring a complete account; the moment is calm, pedagogical, and formal.

Characters & Entities

• Vyāsa
• Yudhiṣṭhira

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right inquiry (śubha praśna) and receptivity to teaching are praised as gateways to sacred knowledge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified yet; it is the preface to a descriptive section.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse establishes the teaching context.