Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 12

Devanagari script

रक्तवस्त्रावृता चैव पीनोन्नतपयोधरा । उद्यदादित्यबिंबाभा मदाघूर्णितलोचना

Transliteration

raktavastrāvṛtā caiva pīnonnatapayodharā | udyadādityabiṃbābhā madāghūrṇitalocanā

Translation

ती लाल वस्त्रांनी आच्छादित, पीन व उन्नत स्तनधारिणी; उगवत्या सूर्यबिंबासारखी तेजस्वी, आणि मदाने डोलणाऱ्या नेत्रांची।

Word by Word

• रक्त-वस्त्र-आवृता: covered with red garments
• रक्त-वस्त्र-आवृता: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक) + आवृत (आ + √वृ धातु; क्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (रक्तैः वस्त्रैः आवृता); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)

• पीन-उन्नत-पयोधरा: with full and uplifted breasts
• पीन-उन्नत-पयोधरा: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: पीन (प्रातिपदिक) + उन्नत (उद् + √नम्/√तन्; क्त) + पयोधर (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष (विशेषण-विशेष्यभावः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पयोधरा’ = स्तनयुक्ता/स्तनौ; विशेषणम्

• उद्यत्-आदित्य-बिम्ब-आभा: having the radiance of the rising sun’s orb
• उद्यत्-आदित्य-बिम्ब-आभा: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: उद्यत् (√उद्/उद् + √या; वर्तमानकृदन्त) + आदित्य (प्रातिपदिक) + बिम्ब (प्रातिपदिक) + आभा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘उद्यदादित्यबिम्बाभा’ = उदयमानसूर्यबिम्बसदृशी आभा यस्याः; विशेषणम्

• मद-आघूर्णित-लोचना: with eyes rolling from intoxication
• मद-आघूर्णित-लोचना: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: मद (प्रातिपदिक) + आघूर्णित (आ + √घूर्ण्/√घुर्; क्त) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (मदेन आघूर्णिते लोचने यस्याः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

Speaker

Deductive (Dharmāraṇya narrative frame): Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇyaka (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Close iconographic portrait: the Devī in red garments, luminous like the rising sun, with a slightly swirling, intoxication-tinged gaze—beauty fused with power.

Characters & Entities

• Devī (described iconographically)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devī is envisioned as radiant, awe-inspiring power—an image meant to kindle devotion and inner strength against fear and evil.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya, through vivid dhyāna-style praise of its installed goddess-form.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; the verse functions as a contemplative description (dhyāna) for worship.