Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 54
Devanagari script
इत्युक्ता सा पुनः प्राह नाहमस्मि पुमान्प्रभो । नाम्ना सामवती बाला तवास्मि रतिदायिनी
Transliteration
ityuktā sā punaḥ prāha nāhamasmi pumānprabho | nāmnā sāmavatī bālā tavāsmi ratidāyinī
Translation
असे म्हटल्यावर ती पुन्हा म्हणाली—“प्रभो, मी पुरुष नाही. माझे नाव सामवती; मी तरुणी आहे, तुमच्यासाठी रति-आनंद देणारी आहे.”
Word by Word
इतिthus
इति:
Vakyartha-marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय
उक्ताhaving been spoken to/addressed
उक्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘said/addressed’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
पुनःagain
पुनः:
Kala/Prakara (Time/Manner)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्तिवाचक (again)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु; परस्मैपद-आदेश)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; ‘प्र + आह’
नnot
न:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग (pronoun), प्रथमा, एकवचन
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
पुमान्a man
पुमान्:
Karta-predicate/Complement (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; ‘by name’ (करणे)
सामवतीSāmavatī
सामवती:
Karta-predicate/Complement
TypeNoun
Rootसामवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम (proper name)
बालाa young girl
बाला:
Karta-predicate/Complement
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तवyour/of you
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग (pronoun), षष्ठी (6th case), एकवचन
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रतिदायिनीgiver of pleasure
रतिदायिनी:
Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरति + दायिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (रतिं ददाति इति)
Speaker
Sāmavatī (sā bālā)
Visual Art Cues
Scene: The woman openly declares: ‘I am not a man; I am the maiden Sāmavatī,’ with confident posture and alluring grace; the man listens, startled.
Characters & Entities
S
SāmavatīFAQs
Desire often comes with self-justifying claims; discernment is needed before accepting appearances and invitations.
No sacred geography is stated in this verse.
None.