Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 99
Devanagari script
ताः सर्वाश्चारुसर्वांग्यो विहरंत्यो मनोहरम् । दृष्ट्वा द्विजात्मजो दूरादुवाच नृपनंदनम्
Transliteration
tāḥ sarvāścārusarvāṃgyo viharaṃtyo manoharam | dṛṣṭvā dvijātmajo dūrāduvāca nṛpanaṃdanam
Translation
त्या सर्वच सुडौल, सर्वांगसुंदर व मनोहर रीतीने विहार करणाऱ्या पाहून ब्राह्मणपुत्राने दूरूनच राजनंदनास म्हटले.
Word by Word
ताःthem
ताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (fem acc pl)
सर्वाःall
सर्वाः:
Vishesana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (fem nom pl)
चारुसर्वाङ्ग्यःbeautiful-limbed
चारुसर्वाङ्ग्यः:
Vishesana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक) + सर्वाङ्गी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (चारवः सर्वाङ्ग्यः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (fem nom pl)
विहरन्त्यःsporting
विहरन्त्यः:
Karta (Agent of participle/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविहर् (धातु) → विहरन्ती (शतृ)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (fem nom pl)
मनोहरम्charmingly; delightful
मनोहरम्:
Vishesana (Adverbial qualifier/विशेषण-भाव)
TypeAdjective
Rootमनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (neut acc sg); क्रियाविशेषणवत्/भावे (as adverbial/qualifier)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वक्रिया (having seen)
द्विजात्मजःthe brahmin’s son
द्विजात्मजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजस्य आत्मजः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg)
दूरात्from afar
दूरात्:
Apadana (Source/Distance/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-प्रयोगः; अव्ययीभावेन क्रियाविशेषण (ablative used adverbially)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg)
नृपनन्दनम्the king’s son
नृपनन्दनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (नृपस्य नन्दनः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (masc acc sg)
Speaker
Narrator; then the brāhmaṇa’s son begins speaking to the prince
Visual Art Cues
Scene: The brāhmaṇa’s son, captivated yet cautious, gestures from a distance toward the prince’s son, as the gandharva maidens—radiant and well-formed—continue their playful movements in the clearing.
Characters & Entities
B
brāhmaṇa’s sonP
prince (nṛpanandana)G
Gandharva maidensFAQs
The verse frames a dharmic warning: even when beauty is seen, one should respond with discernment and restraint.
No tīrtha is identified in this verse.
None; it transitions into counsel.