Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 16

Devanagari script

भास्वज्जपाप्रसूनाभामुदयार्कसमप्रभाम् । विद्युत्पुंजनिभां तन्वीं मनोनयननंदिनीम्

Transliteration

bhāsvajjapāprasūnābhāmudayārkasamaprabhām | vidyutpuṃjanibhāṃ tanvīṃ manonayananaṃdinīm

Translation

जपापुष्पासारखी दीप्त, उदयत्या सूर्याप्रमाणे प्रभामय, विद्युत्पुंजासारखी कांतिमान, तन्वी आणि मन-नेत्रांना आनंद देणाऱ्या देवीचे ध्यान करावे।

Word by Word

• भास्वत्: shining
• भास्वत्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: bhāsवत् (प्रातिपदिक)
• Form: प्रातिपदिक — समासाङ्ग (वत्-प्रत्ययान्त)

• जपा: hibiscus (japā flower)
• जपा: —
• Type: Noun
• Root: japā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• प्रसून: flower
• प्रसून: —
• Type: Noun
• Root: prasūna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• आभाम्: lustre (like bright hibiscus blossoms)
• आभाम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: ābhā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: भास्वत्-जपा-प्रसून-आभा (तत्पुरुष: having the lustre of shining hibiscus-flowers)

• उदय: rising
• उदय: —
• Type: Noun
• Root: udaya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• अर्क: sun
• अर्क: —
• Type: Noun
• Root: arka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• सम: equal to
• सम: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: sama (प्रातिपदिक)
• Form: प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• प्रभाम्: radiance like the rising sun
• प्रभाम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: prabhā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: उदय-अर्क-सम-प्रभा (तत्पुरुष)

• विद्युत्: lightning
• विद्युत्: —
• Type: Noun
• Root: vidyut (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• पुञ्ज: mass/cluster
• पुञ्ज: —
• Type: Noun
• Root: puñja (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• निभाम्: resembling a lightning-cluster
• निभाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: nibhā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: विद्युत्-पुञ्ज-निभा (तत्पुरुष: resembling a mass of lightning)

• तन्वीम्: slender
• तन्वीम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: tanvī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• मनस्: mind
• मनस्: —
• Type: Noun
• Root: manas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• नयन: eye
• नयन: —
• Type: Noun
• Root: nayana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक — समासाङ्ग

• नन्दिनीम्: delighter of mind and eyes
• नन्दिनीम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: nandinī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: मनो-नयन-नन्दिनी (तत्पुरुष: delighting the mind and eyes)

Speaker

Unspecified (contextual narrator in Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: Slender Pārvatī/Umā, glowing like hibiscus petals and the rising sun, flashing like clustered lightning; her presence is captivating, simultaneously gentle and intensely luminous.

Characters & Entities

• Girī-kanyakā (Pārvatī/Devī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Divine Mother is contemplated as auspicious radiance—beauty that awakens devotion and steadies attention.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the verse is an iconographic meditation on Devī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dhyāna of the Goddess’s luminous form, comparing her splendor to hibiscus, sunrise, and lightning.