Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62
Devanagari script
निर्वेददान्नितरां खेदाद्वैश्यस्तामाह दुःखिताम् । शिवलिंगे तु निर्भिन्ने नाहं जीवितुमुत्सहे
Transliteration
nirvedadānnitarāṃ khedādvaiśyastāmāha duḥkhitām | śivaliṃge tu nirbhinne nāhaṃ jīvitumutsahe
Translation
पश्चात्ताप व अधिकच खेदाने व्याकुळ झालेला वैश्य त्या दुःखितेला म्हणाला—“शिवलिंग तुटल्यावर मला आता जगवेना.”
Word by Word
निर्वेदात्from despair
निर्वेदात्:
Apadana (Cause-source/अपादान)
TypeNoun
Rootनिर्वेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थ (from/owing to despair)
नितराम्exceedingly
नितराम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनितराम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (intensifier)
खेदात्from grief
खेदात्:
Apadana (Cause-source/अपादान)
TypeNoun
Rootखेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थ (from grief)
वैश्यःthe vaiśya
वैश्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (धात्वर्थे ‘आह’ इति)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; कथनक्रिया (said)
दुःखिताम्sorrowful
दुःखिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःखित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘ताम्’ इत्यस्य विशेषण
शिवलिङ्गेin the Śiva-liṅga
शिवलिङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लिङ्गम्)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अवधारण (but/indeed)
निर्भिन्नेwhen (it is) broken/split
निर्भिन्ने:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्-√भिद् (धातु) + भिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘शिवलिङ्गे’ इत्यस्य विशेषण (when it is split)
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध अव्यय (negation)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
जीवितुम्to live
जीवितुम्:
Karma (Complement/कर्म)
TypeVerb
Root√जीव् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थ (to live)
उत्सहेI am able / I dare
उत्सहे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-√सह् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
Speaker
Vaiśya (merchant)
Visual Art Cues
Scene: The merchant speaks to the grieving courtesan beside the shattered liṅga; his gesture is decisive—pointing to the fragments—while her posture is collapsed in sorrow.
Characters & Entities
Ś
Śiva-liṅgaV
VaiśyaV
Veśyā (implied)FAQs
Remorse (nirveda) after sacrilege can awaken a fierce commitment to dharma, underscoring the inviolability of Śiva’s sacred emblem.
No tīrtha is specified in this excerpt.
No formal rite is prescribed; the verse records a vow-like declaration arising from grief.