Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 44
Devanagari script
तमागतं सा गणिका संपूज्य परया मुदा । तत्प्रकोष्ठगतं वीक्ष्य कंकणं प्राह विस्मिता
Transliteration
tamāgataṃ sā gaṇikā saṃpūjya parayā mudā | tatprakoṣṭhagataṃ vīkṣya kaṃkaṇaṃ prāha vismitā
Translation
तो आल्यावर त्या गणिकेने परम आनंदाने त्याचे स्वागत व पूजन केले; मग त्याच्या बाहूवरील कंकण पाहून ती विस्मयाने बोलली.
Word by Word
tamhim
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन
āgatamarrived
āgatam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootā-√gam (गम् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि क्त-प्रत्यय (‘having come/arrived’)
sāshe
sā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
gaṇikācourtesan
gaṇikā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
saṃpūjyahaving worshipped/honoured
saṃpūjya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootsam-√pūj (पूज् धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
parayāwith great
parayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootparā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन; ‘mudā’ इत्यस्य विशेषणम्
mudāwith joy
mudā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन
tat-prakoṣṭha-gatamsituated on his forearm
tat-prakoṣṭha-gatam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + prakoṣṭha (प्रातिपदिक) + gata (गम् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘his forearm’-located)
vīkṣyahaving seen
vīkṣya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootvi-√īkṣ (ईक्ष् धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
kaṃkaṇambracelet
kaṃkaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkaṃkaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन
prāhasaid
prāha:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (अह्/ब्रू धात्वर्थे ‘to say’; परस्मैपद)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
vismitāastonished
vismitā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootvismita (स्मि धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘sā’ इत्यस्य विशेषणम्
Speaker
Narrator (contextual, unspecified in snippet)
Visual Art Cues
Scene: The courtesan joyfully receives the Śaiva devotee with honors; her gaze then fixes on the radiant bracelet on his forearm, and she speaks in astonishment.
Characters & Entities
G
gaṇikāK
kaṃkaṇa (bracelet)FAQs
Worldly attraction arises quickly; the narrative prepares a dharmic examination of desire, exchange, and restraint.
No tīrtha is named in this verse.
None; it describes reception and conversation beginning.