Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

इयमेव परं श्रेयः सर्वशास्त्रविनिश्चितम् । यद्भक्त्या परमेशस्य पूजनं परमो दयम्

Transliteration

iyameva paraṃ śreyaḥ sarvaśāstraviniścitam | yadbhaktyā parameśasya pūjanaṃ paramo dayam

Translation

हेच परम श्रेय आहे—असा सर्व शास्त्रांचा निश्चय आहे: भक्तिभावाने परमेशाचे पूजन करणे हेच सर्वोच्च दान व परम दया आहे।

Word by Word

• इयम्: this
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात; अवधारणार्थक (emphatic)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘श्रेयः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• श्रेयः: the highest good
• श्रेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सर्वशास्त्रविनिश्चितम्: determined by all scriptures
• सर्वशास्त्रविनिश्चितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + शास्त्र + विनिश्चित (कृदन्त; √निश्-चि (धातु) + वि, क्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्वेषु शास्त्रेषु विनिश्चितम् / सर्वशास्त्रैः विनिश्चितम्—अर्थतः ‘all scriptures determine’); क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘श्रेयः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• यत्: that which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• परमेशस्य: of the Supreme Lord
• परमेशस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: परम + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (परमः ईशः); पुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• पूजनम्: worship
• पूजनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पूजन (प्रातिपदिक; √पूज् (धातु) + ल्युट्)
• Form: ल्युट्-प्रत्ययान्त भाववाचक/क्रियावाचक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• परमः: supreme
• परमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘दयम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• दयम्: compassion/mercy
• दयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Speaker

Sūta (inferred)

Visual Art Cues

Scene: A devotional worship scene emphasizing heartfelt offering: simple flowers, water, lamp, and folded hands; the deity’s grace radiates as the ‘highest good’.

Characters & Entities

• Parameśa (Śiva)
• Śāstra
• Bhakti
• Pūjā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship of Śiva is affirmed as the supreme welfare (śreyas) and the noblest compassionate act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is referenced; the verse states a general śāstric conclusion.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bhakti-yukta pūjā—worship of Parameśa with devotion.