Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 32

धिग्धिङ्नरामिषं राजं स्त्वयैतच्छद्मकारिणा । खलेनोपहृतं मेऽद्य अतो रक्षो भविष्यसि

dhigdhiṅnarāmiṣaṃ rājaṃ stvayaitacchadmakāriṇā | khalenopahṛtaṃ me'dya ato rakṣo bhaviṣyasi

“धिक् धिक्! हे राजन्, हे नरमांस! आज तुझ्या कपटामुळे—एका खलाने—हे मला अर्पिले गेले; म्हणून तू राक्षस होशील.”

धिक्shame!
धिक्:
सम्बन्ध (Exclamation)
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formअव्यय; निन्दार्थक-निपात (interjection of censure)
धिङ्fie!
धिङ्:
सम्बन्ध (Exclamation)
TypeIndeclinable
Rootधिङ् (अव्यय)
Formअव्यय; निन्दार्थक-निपात
नरामिषम्human flesh
नरामिषम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + आमिष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
कर्ता/करण (Agent in passive / Instrument)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम
एतत्this
एतत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘उपहृतम्’ इत्यस्य कर्म
छद्मकारिणाby one who acts deceitfully
छद्मकारिणा:
करण/कर्ता (Agent/Instrument)
TypeNoun
Rootछद्म (प्रातिपदिक) + कारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; तत्पुरुषः (छद्मं करोति इति)
खलेनby a wicked man
खलेन:
कर्ता/करण (Agent/Instrument)
TypeNoun
Rootखल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
उपहृतम्brought/presented
उपहृतम्:
क्रिया-विशेषण/विधेय (Predicate participle)
TypeVerb
Rootउप-√हृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एतत्’ इत्यस्य विशेषण/विधेय; धातु: हृ (to bring) उपसर्ग: उप
मेto me / of me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
अद्यtoday/now
अद्य:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time: today/now)
अतःtherefore
अतः:
सम्बन्ध (Causal connector)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/तस्मात्-अर्थ (therefore/from this)
रक्षःa demon
रक्षः:
विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; भविष्यसि इत्यस्य विधेय-नाम
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

Vasiṣṭha

Scene: Vasiṣṭha, stern and blazing with ascetic power, condemns the presence of human flesh and pronounces a curse; the king stands shocked; attendants recoil; the dish is central as the symbol of adharma.

V
Vasiṣṭha
K
King
R
Rākṣasa (as consequence/term)

FAQs

A ruler bears responsibility for what is served and sanctioned in his house; negligence or perceived deceit against dharma invites swift karmic downfall.

No holy site is praised here; the verse centers on dharma-violation and the power of a ṛṣi’s word.

None directly; the implied rule is uncompromising purity in offerings and meals given to gurus and sages.