Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

Devanagari script

भद्रायुषः समुत्पत्तिं तस्य कर्माप्यमानुषम् । आवेद्य रहसि प्रेम्णा त्वत्सुतां कीर्तिमालिनीम्

Transliteration

bhadrāyuṣaḥ samutpattiṃ tasya karmāpyamānuṣam | āvedya rahasi premṇā tvatsutāṃ kīrtimālinīm

Translation

त्याने प्रेमाने एकांतात भद्रायुषाची उत्पत्ती व त्याचे अमानुष कर्म निवेदिले, आणि तुझी कन्या कीर्तिमालिनी हिचाही उल्लेख केला।

Word by Word

• भद्रायुषः: of Bhadrāyus
• भद्रायुषः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भद्रायुस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• समुत्पत्तिम्: origin, birth
• समुत्पत्तिम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: सम् + उत् + पत् (धातु) → समुत्पत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तस्य: his/of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• कर्म: deed, act
• कर्म: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); समुच्चय/अपि-भाव (also/even)

• अमानुषम्: superhuman, not human
• अमानुषम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमानुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘कर्म’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• आवेद्य: having informed
• आवेद्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + विद् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund) ‘having informed/made known’

• रहसि: in secret
• रहसि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रहस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘in secret’

• प्रेम्णा: with affection
• प्रेम्णा: Karana (करण/means)
• Type: Noun
• Root: प्रेमन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• त्वत्सुताम्: your daughter
• त्वत्सुताम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: त्वत्सुता (प्रातिपदिक) = त्वत् + सुता
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तव सुता)

• कीर्तिमालिनीम्: Kīrtimālinī (name of the daughter)
• कीर्तिमालिनीम्: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कीर्तिमालिनी (प्रातिपदिक) = कीर्ति + मालिनी
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘त्वत्सुताम्’ इति विशेष्यस्य समानााधिकरणम् (name/appellation)

Speaker

Purāṇic narrator (contextual; likely Sūta-style narration)

Skanda Dialogue

Listener: King Candrāṅgada

Visual Art Cues

Scene: In a secluded palace room, the yogin leans slightly forward, speaking softly; the king listens intently; a sense of sacred secrecy surrounds the revelation about Bhadrāyuṣa and Kīrtimālinī.

Characters & Entities

• Bhadrāyuṣa
• Kīrtimālinī
• Ṛṣabha
• Candrāṅgada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is advanced through wise, timely counsel—especially when it safeguards honor and guides marriage alliances toward a higher purpose.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No sacred site is mentioned; the focus is on lineage, virtue, and counsel.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse concerns confidential disclosure and matrimonial context.