Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2
Devanagari script
स वै हेमरथो नाम बाहुशाली रणोत्कटः । बलेन महतावृत्य दशार्णं न्यरुधद्बली
Transliteration
sa vai hemaratho nāma bāhuśālī raṇotkaṭaḥ | balena mahatāvṛtya daśārṇaṃ nyarudhadbalī
Translation
हेमरथ नावाचा तो राजा बाहुबलवान व रणात उग्र; त्याने महान सैन्याने दशार्णाला वेढून, स्वतः बलवान होऊन, त्याचा वेढा घातला।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
हेमरथःHemaratha (proper name)
हेमरथः:
Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootहेम + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; नामधेयम्
नामby name
नाम:
Sambandha (Naming particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (as named)
बाहुशालीstrong-armed
बाहुशाली:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबाहु + शालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (of सः)
रणोत्कटःfierce in battle
रणोत्कटः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरण + उत्कट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम्
बलेनby force
बलेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन (Instrumental singular)
महतāgreat
महतā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन (Instrumental singular); विशेषणम् (of बलेन)
आवृत्यhaving surrounded
आवृत्य:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√वृ (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having surrounded)
दशार्णम्Daśārṇa (country)
दशार्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदशार्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (Accusative singular)
न्यरुधत्besieged/blocked
न्यरुधत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√रुध् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
बलीmighty
बली:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (of सः)
Speaker
Sūta (continued narration)
Skanda Dialogue
Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)
Visual Art Cues
Scene: Hemaratha’s vast army encircles Daśārṇa: banners, chariots, elephants, and infantry forming a tightening ring around city walls.
Characters & Entities
H
HemarathaD
DaśārṇaFAQs
Power used for domination brings suffering; dharma tests rulers through conflict, demanding restraint and responsibility.
None; the verse describes a military blockade of the region of Daśārṇa.
None.