Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 95
Devanagari script
सूत उवाच । इति तामृषभो योगी तं च राजकुमारकम् । संजीव्य भस्मवीर्येण ययौ देशान्यथेप्सितान्
Transliteration
sūta uvāca | iti tāmṛṣabho yogī taṃ ca rājakumārakam | saṃjīvya bhasmavīryeṇa yayau deśānyathepsitān
Translation
सूत म्हणाले—असे बोलून योगी ऋषभाने भस्माच्या सामर्थ्याने त्या राजकुमारास संजीवित केले आणि मग इच्छित देशांकडे प्रस्थान केले.
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/वक्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
इतिthus
इति:
Vacana-prakāśaka (Quotation marker/वचनसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्ति-सूचक-अव्ययम् (quotation end marker)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative, Singular); सर्वनाम
ऋषभःṚṣabha
ऋषभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
योगीyogī
योगी:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative, Singular); सर्वनाम
चand
च:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
राजकुमारकम्the young prince
राजकुमारकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज + कुमारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative, Singular); तत्पुरुष-समासः (राज्ञः कुमारकः)
संजीव्यhaving revived
संजीव्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम् + जीव् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
भस्मवीर्येणby the power of ash
भस्मवीर्येण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभस्म + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Neuter, Instrumental, Singular); तत्पुरुष-समासः (भस्मनः वीर्यम्)
ययौwent
ययौ:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
देशान्to regions
देशान्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-बहुवचनम् (Masculine, Accusative, Plural)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनन्तरार्थक/प्रस्तावक (then/thereupon)
ईप्सितान्desired
ईप्सितान्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (कृदन्त; √आप्/ईप्स्)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-बहुवचनम् (Masculine, Accusative, Plural); क्त-प्रत्ययान्त-विशेषणम् (desired)
Speaker
Sūta
Characters & Entities
S
SūtaṚ
Ṛṣabha (yogī)B
Bhadrāyu (rājakumāra)B
Bhasma (sacred ash)FAQs
Śaiva sacred power (bhasma) and yogic mastery are portrayed as instruments of protection and restoration when aligned with dharma.
No particular tīrtha is named; the emphasis is on the sanctity of bhasma and yogic agency.
Implied reverence for bhasma (sacred ash) as spiritually potent, though no explicit rite is detailed in this verse.