
या अध्यायात श्री मार्कंडेय युधिष्ठिराला नर्मदा-तटी असलेल्या नंदितीर्थाची यात्रा-क्रमविधी सांगतात. हे तीर्थ अत्यंत मंगल व सर्वपाप-नाशक मानले आहे; पूर्वी शैव-परिचर नंदीने याचे निर्माण केल्यामुळे याची महिमा विशेषत्वाने वर्णिली आहे. नंदिनाथ येथे अहोरात्र-उषित (एक दिवस-रात्र निवास) करण्याचा नियम दिला आहे; कालमर्यादित निवासाने साधनेचा प्रभाव वाढतो असा भाव आहे. नंदिकेश्वरास पञ्चोपचार-पूजा करण्याचे निर्देश देऊन तीर्थसेवेला शास्त्रोक्त भक्तिविधानाशी जोडले आहे. दानाचेही विधान आहे—विशेषतः ब्राह्मणांना रत्नदान—यातून यात्रा धर्म व लोकहिताशी संयुक्त होते. फल म्हणून पिनाकी शिवाचे परम धाम प्राप्त होणे, सर्वकल्याण, आणि अप्सरांच्या संग दिव्य भोग यांचे वर्णन येते; मोक्षभाव व स्वर्गीय सुख यांचा पुराणोचित संगम येथे दिसतो।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजन्नन्दितीर्थं व्रजेच्छुभम् । सर्वपापहरं पुंसां नन्दिना निर्मितं पुरा
श्री मार्कण्डेय म्हणाले—हे राजन्, यानंतर शुभ नन्दितीर्थास जावे; ते पुरुषांचे सर्व पाप हरून नेणारे असून प्राचीनकाळी नन्दीने निर्माण केले आहे।
Verse 2
पापौघहतजन्तूनां मोक्षदं नर्मदातटे । अहोरात्रोषितो भूत्वा नन्दिनाथे युधिष्ठिर
नर्मदेच्या तीरावर नंदिनाथ येथे अहोरात्र निवास केल्यास पापसमूहाने पीडित जीवांनाही मोक्ष प्राप्त होतो, हे युधिष्ठिर।
Verse 3
पञ्चोपचारपूजायामर्चयेन्नन्दिकेश्वरम् । रत्नानि चैव विप्रेभ्यो यो दद्याद्धर्मनन्दन
पंचोपचारांनी नंदिकेश्वराची पूजा करावी; आणि जो ब्राह्मणांना रत्ने दान देतो, हे धर्मनंदन।
Verse 4
स याति परमं स्थानं यत्र वासः पिनाकिनः । सर्वसौख्यसमायुक्तोऽप्सरोभिः सह मोदते
तो परम स्थानास जातो जिथे पिनाकी (शिव) यांचा वास आहे; सर्व सुखांनी युक्त होऊन तो अप्सरांसह तेथे आनंदित होतो।
Verse 94
। अध्याय
अध्याय। (ग्रंथातील अध्याय-चिन्ह)