Adhyaya 71
मार्कण्डेय युधिष्ठिराला पुढील उपदेश करत कामेश्वराशी संबंधित पवित्र तीर्थाचे माहात्म्य सांगतात. तेथे गौरीच्या पराक्रमी पुत्राचा—गणाध्यक्षाचा—सिद्ध-स्वरूपात वास असल्याचे वर्णन येते; हे स्थान भक्ती वाढवणारे व पापक्षय करणारे मानले आहे. अध्यायात उपासनेची विधीक्रमणा दिली आहे—भक्ती व संयम असलेला उपासक प्रथम स्नान करावा, नंतर पंचामृताने अभिषेक करावा; त्यानंतर धूप व नैवेद्य अर्पण करून विधिवत पूजा करावी. याचे फळ सर्व पापांपासून शुद्धी व नैतिक-आचारिक पावित्र्य असे सांगितले आहे. मार्गशीर्ष महिन्यातील अष्टमी तिथीला या तीर्थात स्नान विशेष फलदायी ठरते, असा काल-निर्देश आहे. शेवटी हेतू-आधारित सिद्धांत मांडला आहे—ज्या कामनेसाठी पूजा केली जाते, त्या कामनेप्रमाणेच फल प्राप्त होते; उपासकाला इच्छित सिद्धी मिळते।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । कामेश्वरं ततश्चान्यच्छृणु पाण्डवसत्तम । सिद्धो यत्र गणाध्यक्षो गौरीपुत्रो महाबलः
श्रीमार्कण्डेय म्हणाले—हे पाण्डवश्रेष्ठा! आता ‘कामेश्वर’ नावाचे आणखी एक पुण्यस्थान ऐक; तेथे गौरीपुत्र, शिवगणांचा अधिपती, महाबलवान सिद्ध आहे।
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या भक्तियुक्तो जितेन्द्रियः । पञ्चामृतेन संस्नाप्य धूपनैवेद्यपूजनैः
त्या तीर्थस्थानी जो भक्तियुक्त, इंद्रियनिग्रही पुरुष भक्तिभावाने (देवतेला) पंचामृताने स्नान घालून धूप, नैवेद्य व पूजनाने आराधना करतो—
Verse 3
प्रसाद्य जगतामीशं सर्वपापैः प्रमुच्यते । अष्टम्यां मार्गशीर्षस्य तत्र स्नात्वा युधिष्ठिर
—जगदीश्वरास प्रसन्न करून तो सर्व पापांतून मुक्त होतो. आणि हे युधिष्ठिरा! मार्गशीर्ष महिन्याच्या अष्टमीस तेथे स्नान करून—
Verse 4
यो येन यजते तत्र स तं काममवाप्नुयात्
तेथे जो ज्या प्रकारे ज्या देवतेचे पूजन करतो, तो त्याच अभिलषित फलास प्राप्त होतो।
Verse 71
। अध्याय
“अध्याय” — ग्रंथपरंपरेतील अध्याय-विभाग दर्शविणारा संकेत।