Adhyaya 69

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र मङ्गलेश्वरमुत्तमम् । स्थापितं भूमिपुत्रेण लोकानां हितकाम्यया

श्री मार्कण्डेय म्हणाले—त्यानंतर, हे राजेंद्र, उत्तम मंगलेश्वराकडे जावे; लोकांच्या हिताची इच्छा ठेवून भूमिपुत्राने ते स्थापित केले आहे.

Verse 2

तोषितः परया भक्त्या शङ्करः शशिशेखरः । चतुर्दश्यां गुरुर्देवः प्रत्यक्षो मङ्गलेश्वरः

परम भक्तीने संतुष्ट शशिशेखर शंकर चतुर्दशीला मंगलेश्वर रूपाने प्रत्यक्ष प्रकट होतो; तेथे गुरुदेव साक्षात् विराजमान असतो।

Verse 3

ब्रूहि पुत्र वरं शुभ्रं तं ते दास्यामि मङ्गल

हे पुत्रा, निर्मळ व शुभ असा वर माग; हे मंगला, तो वर मी तुला देईन।

Verse 4

मङ्गल उवाच । प्रसादं कुरु मे शम्भो प्रतिजन्मनि शङ्कर । त्वदङ्गस्वेदसम्भूतो ग्रहमध्ये वसाम्यहम्

मंगल म्हणाला—हे शंभो, हे शंकर, प्रत्येक जन्मी माझ्यावर कृपा कर. तुझ्या अंगस्वेदातून उत्पन्न होऊन मी ग्रहांमध्ये वास करतो.

Verse 5

त्वत्प्रसादेन ईशान पूज्योऽहं सर्वदैवतैः । कृतार्थो ह्यद्य संजातस्तव दर्शनभाषणात्

हे ईशाना, तुझ्या प्रसादाने मी सर्व देवतांना पूज्य झालो आहे. आज तुझे दर्शन व संभाषण यामुळे मी कृतार्थ झालो.

Verse 6

स्थानेऽस्मिन् देवदेवेश मम नाम्ना महेश्वरः । एवं भवतु ते पुत्रेत्युक्त्वा चान्तरधीयत

हे देवदेवेश, याच स्थानी माझ्या नावाने ‘महेश्वर’ प्रस्थापित होवो. ‘तसेच होवो, पुत्रा’ असे म्हणून ते अंतर्धान पावले.

Verse 7

मङ्गलोऽपि महात्मा वै स्थापयित्वा महेश्वरम् । आत्मयोगबलेनैव शूलिनापूजयत्ततः

महात्मा मंगळाने तेथे महेश्वराची स्थापना करून, आपल्या आत्मयोगबळाने शूलधारी प्रभूचे नंतर पूजन केले।

Verse 8

सर्वदुःखहरं लिङ्गं नाम्ना वै मङ्गलेश्वरम् । तत्र तीर्थे तु वै राजन्ब्राह्मणान्प्रीणयेत्सुधीः

सर्व दुःख हरिणारे ते लिंग ‘मंगलेश्वर’ या नावाने प्रसिद्ध आहे। हे राजन्, त्या तीर्थी सुज्ञांनी ब्राह्मणांना तृप्त करावे।

Verse 9

सपत्नीकान्नृपश्रेष्ठ चतुर्थ्यङ्गारके व्रते । पत्नीभर्तारसंयुक्तं विद्वांसं श्रोत्रियं द्विजम्

हे नृपश्रेष्ठ, चतुर्थीच्या अङ्गारक-व्रतात पत्नींसह—दांपत्यासहित—विद्वान, वेदाध्यायी श्रोत्रिय द्विजांचा सत्कार करावा।

Verse 10

व्रतान्ते चैव गौर्धुर्यैः शिवमुद्दिश्य दीयते । प्रीयतां मे महादेवः सपत्नीको वृषध्वजः

व्रताच्या शेवटी शिवाला उद्देशून उत्तम गायी दान द्याव्यात—“सपत्नी वृषध्वज महादेव माझ्यावर प्रसन्न होवोत।”

Verse 11

वस्त्रयुग्मं प्रदातव्यं लोहितं पाण्डुनन्दन । धूर्वहौ रक्तवर्णौ च शुभ्रं कृष्णं तथैव च

हे पांडुनंदन, लाल रंगाचे वस्त्रयुग्म दान द्यावे. धूसर-लाल वर्णाचेही, तसेच शुभ्र व कृष्ण वस्त्रही देण्यास योग्य आहेत।

Verse 12

छत्रं शय्यां शुभां चैव रक्तमाल्यानुलेपनम् । दातव्यं पाण्डवश्रेष्ठ विशुद्धेनान्तरात्मना

हे पांडवश्रेष्ठ! छत्र, शुभ शय्या तसेच लाल माळा व अनुलेपन—अंतःकरण शुद्ध करून—दान करावे.

Verse 13

चतुर्थ्यां तु तथाष्टम्यां पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः । श्राद्धं तत्रैव कर्तव्यं वित्तशाठ्येन वर्जितः

शुक्ल व कृष्ण—दोन्ही पक्षांत—चतुर्थी व अष्टमीला तेथेच श्राद्ध करावे, आणि धनाविषयी कपट टाळावे.

Verse 14

प्रेता भवन्ति सुप्रीता युगमेकं महीपते । सपुत्रो जायते मर्त्यः प्रतिजन्म नृपोत्तम

हे महीपते! प्रेतात्मे एक युगभर अत्यंत तृप्त राहतात; आणि हे नृपोत्तम! तो मनुष्य जन्मोजन्मी पुत्रवान होऊन जन्म घेतो.

Verse 15

तस्य तीर्थस्य भावेन सर्वाङ्गरुचिरो नृप । मङ्गलं भवते वंशो नाशुभं विद्यते क्वचित्

हे नृप! त्या तीर्थाच्या प्रभावाने सर्व अंग तेजस्वी होतात; वंश मंगलमय होतो आणि कुठेही अशुभ उरत नाही.

Verse 16

भक्त्या यः कीर्तयेन्नित्यं तस्य पापं व्यपोहति

जो भक्तिभावाने नित्य कीर्तन करतो, त्याचे पाप दूर होते.

Verse 69

। अध्याय

अशा प्रकारे हा अध्याय समाप्त झाला।