Adhyaya 197

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं गच्छेत्सूर्यतीर्थमनुत्तमम् । मूलस्थानमिति ख्यातं पद्मजस्थापितं शुभम्

श्री मार्कण्डेय म्हणाले—यानंतर अनुपम सूर्यतीर्थास जावे; ‘मूलस्थान’ म्हणून प्रसिद्ध ते शुभ स्थान पद्मज (ब्रह्मा) यांनी स्थापिले आहे।

Verse 2

मूलश्रीपतिना देवी प्रोक्ता स्थापय भास्करम् । श्रुत्वा देवोदितं देवी स्थापयामास भास्करम्

मूलश्रीपति विष्णूंनी देवीस सांगितले— “भास्कर (सूर्य) स्थाप.” देववचन ऐकून देवीने भास्कराची विधिपूर्वक स्थापना केली।

Verse 3

प्रोच्यते नर्मदातीरे मूलस्थानाख्यभास्करः

नर्मदेच्या तीरावर भास्कर ‘मूलस्थान’ या नावाने प्रसिद्ध आहे असे सांगितले जाते।

Verse 4

तत्र तीर्थे नरो यस्तु स्नात्वा नियतमानसः । संतर्प्य पितृदेवांश्च पिण्डेन सलिलेन च

त्या तीर्थात जो मनुष्य संयत मनाने स्नान करून पिंड व जल अर्पून पितरांना व देवांना तृप्त करतो—

Verse 5

मूलस्थानं ततः पश्येत्स गच्छेत्परमां गतिम् । गुह्याद्गुह्यतरस्तत्र विशेषस्तु श्रुतो मया

त्यानंतर ‘मूलस्थान’चे दर्शन घेतल्यास तो परम गतीला पोहोचतो. तेथे गुप्ताहूनही अधिक गुप्त असा एक विशेष रहस्य मी ऐकले आहे.

Verse 6

समागमे मुनीनां तु शङ्कराच्छशिशेखरात् । सदा वै शुक्लसप्तम्यां मूलमादित्यवासरः

मुनींच्या सभेत शशिशेखर शंकरांकडून असे घोषित झाले— प्रत्येक शुक्ल सप्तमीला ‘मूल’ व्रत नेहमी आदित्यवार (रविवार) येतो.

Verse 7

तदा रेवाजलं गत्वा स्नात्वा संतर्प्य देवताः । पित्ःंश्च भरतश्रेष्ठ दत्त्वा दानं स्वशक्तितः

तदा, हे भरतश्रेष्ठा, रेवा (नर्मदा) जलास जाऊन स्नान करून, देवता व पितरांचे तर्पण करून, आपल्या शक्तीनुसार दान द्यावे.

Verse 8

करवीरैस्ततो गत्वा रक्तचन्दनवारिणा । संस्थाप्य भास्करं भक्त्या सम्पूज्य च यथाविधि

मग करवीरपुष्पे व रक्तचंदन-सुगंधित जल घेऊन जाऊन, भक्तीने भास्कराची स्थापना करून, यथाविधी संपूर्ण पूजा करावी.

Verse 9

ततः सागुरुकैर्धूपैः कुन्दरैश्च विशेषतः । धूपयेद्देवदेवेशं दीपान् बोध्य दिशो दश

यानंतर अगुरु व विशेषतः कुंदर इत्यादी सुगंधी धूपाने देवदेवेशाचा धूप करावा; मग दीप प्रज्वलित करून दहा दिशा उजळाव्यात.

Verse 10

उपोष्य जागरं कुर्याद्गीतवाद्यं विशेषतः । एवं कृते महीपाल न भवेदुग्रदुःखभाक्

उपवास करून रात्रौ जागरण करावे, विशेषतः भजन-कीर्तन व वाद्यसेवेसह। असे केल्यास, हे महीपाल, उग्र दुःख भोगावे लागत नाही.

Verse 11

सूर्यलोके वसेत्तावद्यावत्कल्पशतत्रयम् । गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सेव्यमानो नृपोत्तम

तो तीनशे कल्पांपर्यंत सूर्यलोकी वास करतो; गंधर्व व अप्सरा त्याची सेवा-सत्कार करीत असतात, हे नृपोत्तम.

Verse 197

अध्याय

अध्याय (ग्रंथ-विभाग दर्शक)