
मार्कंडेय एका पवित्र तीर्थाचे वर्णन करतात, जिथे देवी सिद्धेश्वरी व वैष्णवी म्हणून प्रतिष्ठित असून पापनाशिनी मानली जाते. या तीर्थाचे दर्शन अत्यंत मंगलदायक आहे. अध्यायात साधकासाठी स्पष्ट क्रम दिला आहे—तीर्थस्नान, पितृ-देवतांस उद्देशून विधिपूर्वक कर्म, आणि नंतर श्रद्धा-भक्तीने देवीचे पूजन. फलश्रुतीनुसार भक्तिभावाने दर्शन केल्यास पापमुक्ती होते. पुत्रशोकग्रस्त किंवा वंध्या स्त्रियांना संततीप्राप्ती होते; तसेच संगमात स्नान करणाऱ्या स्त्री-पुरुषांना पुत्र व धनलाभ होतो. देवी गोत्ररक्षण करते आणि विधिवत् पूजिल्यास संतती व समुदायाचे सतत संरक्षण करते. अष्टमी व चतुर्दशीला विशेष आचरण सांगितले आहे; नवमीला स्नान, उपवास/संयम आणि श्रद्धेने शुद्ध झालेल्या मनाने पूजन करण्याचा नियम आहे. शेवटी देवांनाही दुर्लभ असा परम लोक येथे साधनेने प्राप्त होतो, असे प्रतिपादन केले आहे.
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततः सिद्धेश्वरी देवी वैष्णवी पापनाशिनी । आनन्दं परमं प्राप्ता दृष्ट्वा स्थानं सुशोभनम्
मार्कण्डेय म्हणाले—त्यानंतर पापनाशिनी वैष्णवी सिद्धेश्वरी देवीने ते अत्यंत शोभिवंत स्थान पाहून परम आनंद प्राप्त केला.
Verse 2
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः । देवीं पश्यति यो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः
त्या तीर्थात स्नान करून मनुष्याने पितृदेवतांची पूजा करावी. जो तेथे भक्तिभावाने देवीचे दर्शन घेतो, तो सर्व पापांपासून व पतनांपासून मुक्त होतो.
Verse 3
मृतवत्सा तु या नारी वन्ध्या स्त्रीजननी तथा । पुत्रं सा लभते नारी शीलवन्तं गुणान्वितम्
जिचा पुत्र मरण पावला आहे, जी वंध्या आहे, किंवा जी केवळ कन्याच प्रसवते—ती स्त्री शीलवान व गुणसंपन्न पुत्र प्राप्त करते।
Verse 4
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पश्येद्देवीं सुभक्तितः । अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां सर्वकालेऽथवा नृप
हे नृपा! जो त्या तीर्थात स्नान करून सच्च्या भक्तीने देवीचे दर्शन करतो—अष्टमीस, चतुर्दशीस किंवा कोणत्याही काळी—तो स्तुत्य फल प्राप्त करतो।
Verse 5
सङ्गमे तु ततः स्नाता नारी वा पुरुषोऽपि वा । पुत्रं धनं तथा देवी ददाति परितोषिता
त्या पवित्र संगमात स्नान केल्यावर, स्त्री असो वा पुरुष—प्रसन्न झालेली देवी पुत्र आणि धन प्रदान करते।
Verse 6
गोत्ररक्षां प्रकुरुते दृष्टा देवी सुपूजिता । प्रजां च पाति सततं पूज्यमाना न संशयः
देवीचे दर्शन करून विधिपूर्वक पूजन केल्यास ती गोत्राचे रक्षण करते; आणि पूजिली गेली असता ती सतत संततीचेही रक्षण करते—यात संशय नाही।
Verse 7
नवम्यां च महाराज स्नात्वा देवीमुपोषितः । पूजयेत्परया भक्त्या श्रद्धापूतेन चेतसा
हे महाराज! नवमीला स्नान करून उपवास पाळून, श्रद्धेने पवित्र झालेल्या मनाने पराभक्तीने देवीची पूजा करावी।
Verse 8
स गच्छेत्परमं लोकं यः सुरैरपि दुर्लभः
तो परम लोकास प्राप्त होतो, जो देवांनाही दुर्लभ आहे.
Verse 166
। अध्याय
अध्याय. (अध्याय-विभाग दर्शक चिन्ह)