Adhyaya 147
या अध्यायात मार्कंडेय मुनी राजा (महीपाल/नृपसत्तम) याला रेवाअर्थात नर्मदेच्या दक्षिण तीरावर असलेल्या अनुपम सिद्धेश्वर तीर्थास जाण्याचा उपदेश करतात. ते सांगतात की हे स्थान अत्यंत पवित्र व कल्याणकारी आहे; तेथे स्नान करून वृषभध्वज भगवान शिवाची भक्तीपूर्वक पूजा करावी. तेथील स्नानानंतर शिवपूजन केल्याने सर्व पापांचा नाश होतो आणि अश्वमेध यज्ञ करणाऱ्यांप्रमाणे पुण्य प्राप्त होते. प्रयत्नपूर्वक स्नान करून श्राद्ध केल्यास पितरांची पूर्ण तृप्ती होते—असे तीर्थफळ म्हणून वर्णिले आहे. जो प्राणी या तीर्थात किंवा त्यासंबंधाने देहत्याग करतो, तो स्वभावतः दुःखमय गर्भवासाच्या पुनरावृत्तीपासून मुक्त होतो. शेवटी तीर्थजलस्नान हे पुनर्भव-निवृत्तीचे साधन आहे असे सांगून शैव भक्तीच्या संदर्भात त्याला मोक्षोपयोगी कर्म मानले आहे.
Shlokas
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल सिद्धेश्वरमनुत्तमम् । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं परमशोभनम्
मार्कण्डेय म्हणाले—हे महीपाल! मग नर्मदेच्या दक्षिण तिरी असलेल्या परम शोभन, अनुत्तम सिद्धेश्वर तीर्थास जावे.
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्वृषभध्वजम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो गतिं यात्यश्वमेधिनाम्
जो त्या तीर्थात स्नान करून वृषभध्वज महेश्वराची पूजा करतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होऊन अश्वमेध करणाऱ्यांची गती प्राप्त करतो.
Verse 3
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा श्राद्धं कुर्यात्प्रयत्नतः । पितॄणां प्रीणनार्थाय सर्वं तेन कृतं भवेत्
जो त्या तीर्थात स्नान करून पितरांच्या तृप्तीसाठी प्रयत्नपूर्वक श्राद्ध करतो, त्याने सर्व पितृकार्य केले असे मानले जाते.
Verse 4
तत्र तीर्थे मृतानां तु जन्तूनां नृपसत्तम । गर्भवासे मतिस्तेषां न जायेत कदाचन
हे नृपश्रेष्ठ! त्या तीर्थात जे प्राणी मृत्युमुखी पडतात, त्यांना पुन्हा कधीही गर्भवासाची अवस्था येत नाही.
Verse 5
गर्भवासो हि दुःखाय न सुखाय कदाचन । तत्तीर्थवारिणा स्नातुर्न पुनर्भवसम्भवः
गर्भवास हा दुःखासाठीच असतो, सुखासाठी कधीही नाही; पण त्या तीर्थाच्या जलात स्नान करणाऱ्यास पुनर्जन्माचा संभव राहत नाही.
Verse 147
। अध्याय
॥ अध्याय ॥