Adhyaya 143

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज योजनेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धौ पुरा कल्पे नरनारायणावृषी

श्री मार्कण्डेय म्हणाले—त्यानंतर, हे महाराज, योजनेश्वर नावाच्या उत्तम तीर्थास जावे; जिथे पूर्वीच्या कल्पात नर-नारायण हे दोन ऋषी सिद्धीला प्राप्त झाले होते।

Verse 2

तत्र तीर्थे तपस्तप्त्वा सङ्ग्रामे देवदानवैः । जयं प्राप्तौ महात्मानौ नरनारायणावुभौ

त्या तीर्थस्थानी तपश्चर्या करून, देव-दानवांच्या संग्रामात, ते दोघे महात्मे नर-नारायण विजयास प्राप्त झाले।

Verse 3

पुनस्त्रेतायुगे प्राप्ते तौ देवौ रामलक्ष्मणौ । तत्र तीर्थे पुनः स्नात्वा रावणो दुर्जयो हतः

पुन्हा त्रेतायुग येताच, ते दोघे देव राम-लक्ष्मण झाले; आणि त्या तीर्थात पुनः स्नान करून, दुर्जेय रावणाचा वध झाला।

Verse 4

पुनः पार्थ कलौ प्राप्ते तौ देवौ बलकेशवौ । वसुदेवकुले जातौ दुष्करं कर्म चक्रतुः

हे पार्थ! कलियुग प्राप्त झाल्यावर ते दोघे दिव्य पुरुष बल व केशव झाले; वसुदेवकुलात जन्म घेऊन त्यांनी अत्यंत दुष्कर कर्मे केली।

Verse 5

नरकं कालनेमिं च कंसं चाणूरमुष्टिकौ । शिशुपालं जरासंधं जघ्नतुर्बलकेशवौ

बल व केशव यांनी नरकासुर, कालनेमि, कंस, चाणूर व मुष्टिक, तसेच शिशुपाल व जरासंध यांचा वध केला।

Verse 6

ततस्तत्र रिपून्संख्ये भीष्मद्रोणपुरःसरान् । कर्णदुर्योधनादींश्च निहनिष्यति स प्रभुः

त्यानंतर त्या संग्रामात तो प्रभू भीष्म-द्रोण यांच्या नेतृत्वाखालील शत्रूंना, तसेच कर्ण-दुर्योधनादींनाही नष्ट करील।

Verse 7

धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे तत्र युध्यन्ति ते क्षणम् । भीमार्जुननिमित्तेन शिष्यौ कृत्वा परस्परम्

धर्मक्षेत्र कुरुक्षेत्रात ते काही काळ युद्ध करतात; भीम व अर्जुन यांच्या निमित्ताने जणू परस्परांना शिष्य करून।

Verse 8

तत्र तीर्थे पुनर्गत्वा तपः कृत्वा सुदुष्करम् । पूजयित्वा द्विजान्भक्त्या यास्येते द्वारकां पुनः

पुन्हा त्या तीर्थस्थानी जाऊन ते अत्यंत दुष्कर तप करतील; आणि भक्तिभावाने द्विजांची पूजा करून ते पुन्हा द्वारकेस जातील।

Verse 9

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्बलकेशवौ । तेन देवो जगद्धाता पूजितस्त्रिगुणात्मवान्

त्या तीर्थात जो स्नान करून बल व केशव यांची पूजा करतो, त्याच्यामुळे त्रिगुणस्वरूप जगद्धाता देवाचेच यथार्थ पूजन होते।

Verse 10

उपवासी नरो भूत्वा यस्तु कुर्यात्प्रजागरम् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो गायंस्तस्य शुभां कथाम्

जो मनुष्य उपवास करून रात्रिजागरण करतो, तो त्या प्रभूची शुभ कथा गात गात सर्व पापांतून मुक्त होतो।

Verse 11

यावतस्तत्र तीर्थे तु वृक्षान् पश्यन्ति मानवाः । ब्रह्महत्यादिकं पापं तावदेषां प्रणश्यति

त्या तीर्थात लोक जितका वेळ तेथील वृक्षांचे दर्शन करतात, तितक्याच वेळात ब्रह्महत्यादी पापांचा त्यांचा नाश होतो।

Verse 12

प्रातरुत्थाय ये केचित्पश्यन्ति बलकेशवौ । तेनैव सदृशाः सर्वे देवदेवेन चक्रिणा

जे पहाटे उठून बल व केशवांचे दर्शन करतात, ते त्या कृतीनेच चक्रधारी देवदेवाच्या सदृश होतात।

Verse 13

ते पूज्यास्ते नमस्कार्यास्तेषां जन्म सुजीवितम् । ये नमन्ति जगत्पूज्यं देवं नारायणं हरिम्

ते पूज्य आहेत, ते नमस्कारास योग्य आहेत, त्यांचे जन्म सार्थक आहे—जे जगत्पूज्य देव नारायण हरिला नमस्कार करतात।

Verse 14

तत्र तीर्थे तु यद्दानं स्नानं देवार्चनं नृप । क्रियते तत्फलं सर्वमक्षयायोपकल्पते

हे नृपा! त्या तीर्थस्थानी जे दान, स्नान व देवपूजन केले जाते, त्याचे सर्व फळ अक्षय होते।

Verse 15

अग्नेरपत्यं प्रथमं सुवर्णं भूर्वैष्णवी सूर्यसुताश्च गावः । लोकास्त्रयस्तेन भवन्ति दत्ता यः काञ्चनं गां च भुवं च दद्यात्

सुवर्ण हे अग्नीचे प्रथम अपत्य मानले जाते; पृथ्वी वैष्णवी आहे; आणि गायी सूर्याच्या कन्या म्हणतात. जो सुवर्ण, गाय व भूमी दान देतो, त्याने जणू त्रैलोक्य दान केले असे फळ मिळते।

Verse 16

एतत्ते कथितं सर्वं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । अतीतं च भविष्यच्च वर्तमानं महाबलम्

हे सर्व उत्तम तीर्थमाहात्म्य तुला सांगितले; भूत, भविष्य व वर्तमान काळात याचे महाबलवान् प्रभाव आहे।

Verse 17

श्रुत्वा वापि पठित्वेदं श्रावयिपत्वाथ धार्मिकान् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

हे ऐकून किंवा वाचून, आणि मग धर्मात्म्यांना ऐकवून, मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होतो; येथे विचार करण्याची गरज नाही।

Verse 143

। अध्याय

अध्याय समाप्त।