Adhyaya 141

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तापेश्वरमनुत्तमम् । यत्र सा हरिणी सिद्धा व्याधभीता नरेश्वर

श्री मार्कण्डेय म्हणाले—त्यानंतर, हे महीपाल, अनुपम तापेश्वराकडे जावे; जिथे ती हरिणी, व्याधाच्या भयाने, हे नरेश्वर, सिद्धीला पोहोचली।

Verse 2

जले प्रक्षिप्य गात्राणि ह्यन्तरिक्षं गता तु सा । व्याधो विस्मितचित्तस्तु तां मृगीमवलोक्य च

तिने आपले अवयव जलात अर्पण केले आणि ती खरोखर आकाशात उडून गेली। ते पाहून व्याध विस्मयचकित मनाने त्या मृगीकडे पाहत राहिला।

Verse 3

विमुच्य सशरं चापं प्रारेभे तप उत्तमम् । दिव्यं वर्षसहस्रं तु व्याधेनाचरितं तपः

बाणांसह धनुष्य सोडून त्या व्याधाने उत्तम तप आरंभिले। एक सहस्र दिव्य वर्षे त्या शिकाऱ्याने ते तप आचरिले।

Verse 4

अतीते तु ततः काले परितुष्टो महेश्वरः । वरं ब्रूहि महाव्याध यत्ते मनसि रोचते

नंतर काळ लोटल्यावर महेश्वर प्रसन्न होऊन म्हणाले— “हे महाव्याधा, तुझ्या मनास जे रुचेल तो वर माग।”

Verse 5

व्याध उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । तव पार्श्वे महादेव वासो मे प्रतिदीयताम्

व्याध म्हणाला— “हे देवेश! जर तू प्रसन्न असशील, जर मला वर देणार असशील, तर हे महादेवा, तुझ्या पार्श्वे मला वास दे.”

Verse 6

ईश्वर उवाच । एवं भवतु ते व्याध यस्त्वया काङ्क्षितो वरः । दैवदेवो महादेव इत्युक्त्वान्तरधीयत । गते चादर्शनं देवे स्थापयित्वा महेश्वरम्

ईश्वर म्हणाले— “हे व्याधा, तुझा इच्छित वर तसेच होवो।” ‘महादेव हा देवांचा देव आहे’ असे म्हणून ते अंतर्धान पावले. देव अदृश्य झाल्यावर व्याधाने तेथे महेश्वराची स्थापना केली.

Verse 7

पूजयित्वा विधानेन गतो व्याधस्ततो दिवम् । तदाप्रभृति तत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

विधिपूर्वक पूजन करून व्याध नंतर स्वर्गास गेला. त्या वेळेपासून ते तीर्थ त्रिलोकी प्रसिद्ध झाले.

Verse 8

व्याधानुतापसंजातं तापेश्वरमिति श्रुतम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा सम्पूजयति शङ्करम्

व्याधाच्या पश्चात्तापातून उत्पन्न झालेले ते ‘तापेश्वर’ म्हणून प्रसिद्ध आहे। त्या तीर्थी जो स्नान करून विधिपूर्वक शंकराची पूजा करतो—

Verse 9

शिवलोकमवाप्नोति मामुवाच महेश्वरः । ये स्नाता नर्मदातोये तीर्थे तापेश्वरे नराः

तो शिवलोक प्राप्त करतो—असे महेश्वरांनी मला सांगितले। जे नर नर्मदेच्या जलात तापेश्वर तीर्थी स्नान करतात—

Verse 10

तापत्रयविमुक्तास्ते नात्र कार्या विचारणा । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तृतीयायां विशेषतः

ते त्रितापापासून मुक्त होतात; येथे विचार करण्याचे कारण नाही। विशेषतः अष्टमी, चतुर्दशी आणि तृतीया या तिथींना।

Verse 11

स्नानं समाचरेन्नित्यं सर्वपातकशान्तये

सर्व पापांची शान्ती व्हावी म्हणून नित्य स्नान करावे।

Verse 141

। अध्याय

इति अध्याय समाप्त।