Adhyaya 139

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज सोमतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सोमस्तपस्तप्त्वा नक्षत्रपथमास्थितः

श्री मार्कण्डेय म्हणाले—त्यानंतर, हे महाराज, अनुत्तम सोमतीर्थास जावे; जिथे सोम (चंद्र) तप करून नक्षत्रपथास प्राप्त झाला।

Verse 2

तत्र तीर्थे तु यः स्नायादाचम्य विधिपूर्वकम् । कृतजाप्यो रविं ध्यायेत्तस्य पुण्यफलं शृणु

त्या तीर्थी जो स्नान करून विधिपूर्वक आचमन करील, जप पूर्ण करून रवि (सूर्य)चे ध्यान करील—त्याचे पुण्यफळ ऐक।

Verse 3

ऋग्वेदयजुर्वेदाभ्यां सामवेदेन भारत । जपतो यत्फलं प्रोक्तं गायत्र्या चात्र तत्फलम्

हे भारत, ऋग्वेद, यजुर्वेद आणि सामवेद यांच्या जपाचे जे फळ सांगितले आहे, येथे गायत्री-जपानेही तेच फळ मिळते।

Verse 4

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या ब्राह्मणान् भोजयेच्छुचिः । तेन सम्यग्विधानेन कोटिर्भवति भोजिता

त्या तीर्थस्थानी जो शुद्ध होऊन भक्तीने ब्राह्मणांना भोजन घालतो, तो सम्यक् विधीने केलेल्या त्या कर्माने कोटींना भोजन घातल्यासारखे पुण्य मिळवितो।

Verse 5

पादुकोपानहौ छत्रं वस्त्रकम्बलवाजिनः । यो दत्ते विप्रमुख्याय तस्य तत्कोटिसंमितम्

जो श्रेष्ठ ब्राह्मणास पादुका-उपानह, छत्र, वस्त्र, कंबळ किंवा घोडा दान देतो, त्याचे पुण्य कोटीप्रमाणे मानले जाते।

Verse 6

सहस्रं तु सहस्राणामनृचां यस्तु भोजयेत् । एकस्य मन्त्रयुक्तस्य कलां नार्हति षोडशीम्

ऋचापाठ नसलेल्या हजारो-हजारो ब्राह्मणांना जरी कोणी भोजन घातले, तरी मंत्रयुक्त एका वेदविदास भोजन घातल्याच्या पुण्याच्या सोळाव्या अंशाइतकेही होत नाही।

Verse 7

एवं तु भोजयेत्तत्र बह्वृचं वेदपारगम् । शाखान्तर्गमथाध्वर्युं छन्दोगं वा समाप्तिगम्

म्हणून त्या तीर्थी वेदपारंगत बह्वृच (ऋग्वेदी) यास, तसेच शाखासंबद्ध अध्वर्यु (यजुर्वेदी) यास, किंवा अध्ययनसमाप्त छन्दोग (सामवेदी) यास भोजन घालावे।

Verse 8

अग्निहोत्रसहस्रस्य यत्फलं प्राप्यते बुधैः । समं तद्वेदविदुषा तीर्थे सोमस्य तत्फलम्

हजार अग्निहोत्रांचे जे फळ ज्ञानीजनांना मिळते, तेच फळ सोमतीर्थी वेदविदास प्राप्त होते—असे त्या स्थानाचे माहात्म्य आहे।

Verse 9

भोजयेद्यः शतं तेषां सहस्रं लभते नरः । एकस्य योगयुक्तस्य तत्फलं कवयो विदुः

जो त्यांपैकी शंभर जणांना भोजन घालतो, तो हजारांना भोजन घालण्याचे फळ मिळवितो; परंतु योगयुक्त एका जनास भोजन घालण्याचे फळ त्याहूनही श्रेष्ठ, असे ऋषी जाणतात।

Verse 10

संनिरुध्येन्द्रियग्रामं यत्रयत्र वसेन्मुनिः । तत्रतत्र कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च

इंद्रियसमूह आवरून मुनि जिथे-जिथे वास करतो, तिथे-तिथे कुरुक्षेत्र, नैमिषारण्य आणि पुष्कर तीर्थही प्रकट होते।

Verse 11

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । संक्रान्तौ च व्यतीपाते योगी भोज्यो विशेषतः

म्हणून सर्व प्रयत्नाने—चंद्र-सूर्यग्रहणकाळी, संक्रांतीस आणि व्यतीपातयोगी—योग्यास विशेषतः भोजन घालावे।

Verse 12

संन्यासं कुरुते यस्तु तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । विमानेन महाभागाः स याति त्रिदिवं नरः

परंतु जो मनुष्य, हे युधिष्ठिर, त्या तीर्थस्थानी संन्यास धारण करतो, तो महाभाग्यवान दिव्य विमानाने स्वर्गलोकास जातो।

Verse 13

सोमस्यानुचरो भूत्वा तेनैव सह मोदते

सोमदेवाचा अनुचर होऊन तो त्याच्यासह आनंद उपभोगतो।

Verse 139

। अध्याय

अध्याय। (हे अध्याय-समाप्ती किंवा शीर्षक दर्शविणारे चिन्ह आहे.)