Adhyaya 129

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल ब्रह्मतीर्थमनुत्तमम् । अन्येषां चैव तीर्थानां परात्परतरं महत्

श्री मार्कण्डेय म्हणाले—हे महीपाल! मग अनुपम ब्रह्मतीर्थास जावे; ते इतर सर्व तीर्थांपेक्षा परात्पर, अत्यंत महान आहे।

Verse 2

तत्र तीर्थे सुरश्रेष्ठो ब्रह्मा लोकपितामहः । चतुर्णामपि वर्णानां नर्मदातटमाश्रितः

त्या तीर्थस्थानी देवश्रेष्ठ लोकपितामह ब्रह्मा नर्मदातटाचा आश्रय घेऊन विराजमान आहेत; ते चारही वर्णांचे आश्रयस्थान आहेत।

Verse 3

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम् । तत्क्षालयति देवेशो दर्शनादेव पातकम्

वाणी, मन व कर्माने केलेले—अगदी पूर्वी केलेलेही—सर्व पाप देवेश्वराच्या दर्शनमात्राने धुऊन जाते; पातकाचा कल्मष नष्ट होतो।

Verse 4

श्रुतिस्मृत्युदितान्येव तत्र स्नात्वा द्विजर्षभाः । प्रायश्चित्तानि कुर्वन्ति तेषां वासस्त्रिविष्टपे

हे द्विजश्रेष्ठांनो! तेथे स्नान करून लोक श्रुति-स्मृतीत सांगितलेली प्रायश्चित्ते करतात; आणि त्यांना त्रिविष्टप (स्वर्ग) मध्ये वास मिळतो।

Verse 5

ये पुनः शास्त्रमुत्सृज्य कामलोभप्रपीडिताः । प्रायश्चित्तं वदिष्यन्ति ते वै निरयगामिनः

परंतु जे शास्त्र सोडून काम-लोभाने पीडित होऊन प्रायश्चित्ते घडवून सांगतात—ते निश्चयच नरकगामी होतात।

Verse 6

स्नात्वादौ पातकी ब्रह्मन्नत्वा तु कीर्तयेदघम् । तस्य तन्नश्यते क्षिप्रं तमः सूर्योदये यथा

हे ब्राह्मण! पातकीही तेथे प्रथम स्नान करून मग नमस्कार करून आपला अपराध मान्य करून कीर्तन करावा; त्याचे पाप लवकर नष्ट होते, जसे सूर्योदयास तम निघून जाते।

Verse 7

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य स लभेत्फलमुत्तमम्

जो त्या तीर्थात स्नान करून पितृदेवतांची पूजा करतो, तो अग्निष्टोम यज्ञाचे उत्तम फल प्राप्त करतो।

Verse 8

तत्र तीर्थे तु यद्दानं ब्रह्मोद्दिश्य प्रयच्छति । तदक्षयफलं सर्वमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

त्या तीर्थात ब्रह्मा/ब्रह्म उद्देशून जे दान दिले जाते, त्याचे फळ सर्वथा अक्षय होते—असे शंकरांनी सांगितले।

Verse 9

गायत्रीसारमात्रोऽपि तत्र यः क्रियते जपः । ऋग्यजुःसामसहितः स भवेन्नात्र संशयः

तेथे कोणी गायत्रीचा सारमात्र जप जरी केला, तरी तो जप ऋग्-यजुः-साम शक्तीने युक्त होतो—यात संशय नाही।

Verse 10

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या त्यजेद्देहं सुदुस्त्यजम् । अनिवर्तिका गतिस्तस्य ब्रह्मलोकान्न संशयः

जो त्या तीर्थात भक्तीने हा सुदुस्त्यज देह त्यागतो, त्याची गती अनिवर्तनीय होते—तो ब्रह्मलोक प्राप्त करतो; यात संशय नाही।

Verse 11

यावदस्थीनि तिष्ठन्ति ब्रह्मतीर्थे च देहिनाम् । तावद्वर्षसहस्राणि देवलोके महीयते

जोपर्यंत देहधाऱ्याची अस्थी ब्रह्मतीर्थात टिकून राहतात, तोपर्यंत तो सहस्रावधी वर्षे देवलोकात पूज्य व महिमावान होतो।

Verse 12

अवतीर्णस्ततो लोके ब्रह्मज्ञो जायते कुले । उत्तमः सर्ववर्णानां देवानामिव देवता

नंतर पुन्हा लोकी अवतरून तो ब्रह्मज्ञ अशा कुळात जन्म घेतो; सर्व वर्णांमध्ये श्रेष्ठ, जणू देवांमध्ये देवता।

Verse 13

विद्यास्थानानि सर्वाणि वेत्ति वेदाङ्गपारगः । जायते पूजितो लोके राजभिः स न संशयः

तो सर्व विद्यास्थाने जाणतो व वेद-वेदांगांत पारंगत होतो; तो लोकी पूजिला जातो, राजांकडूनही—यात संशय नाही।

Verse 14

पुत्रपौत्रसमोपेतः सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं ब्रह्मतीर्थप्रभावतः

पुत्र-पौत्रांनी युक्त, सर्व व्याधींविना, ब्रह्मतीर्थाच्या प्रभावाने तो शंभर वर्षांहून अधिक पूर्ण आयुष्य जगतो।

Verse 15

एतत्पुण्यं पापहरं तीर्थं ज्ञानवतां वरम् । ये पश्यन्ति महात्मानो ह्यमृतत्वं प्रयान्ति ते

हे तीर्थ पुण्यरूप व पापहर आहे, ज्ञानवानांसाठी परम श्रेष्ठ आहे; जे महात्मे याचे दर्शन करतात, ते निश्चयच अमृतत्वास प्राप्त होतात।

Verse 129

। अध्याय

अशा प्रकारे अध्याय समाप्त झाला।