Adhyaya 126

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र परं तीर्थमयोनिजम् । स्नातमात्रो नरस्तत्र न पश्येद्योनिसङ्कटम्

मार्कण्डेय म्हणाले—हे राजेंद्र! त्यानंतर ‘अयोनिज’ नावाच्या परम तीर्थास जावे. तेथे केवळ स्नान केल्यानेच मनुष्याला पुन्हा योनीजन्माचे दुःखसंकट दिसत नाही।

Verse 2

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । अयोनिजो महादेव यथा त्वं परमेश्वर

त्या तीर्थात स्नान करून मनुष्य ईश्वरदेवाचे पूजन करावे आणि प्रार्थना करावी— “हे अयोनिज महादेवा! जसा तू परमेश्वर आहेस…”

Verse 3

तथा मोचय मां देव सम्भवाद्योनिसङ्कटात् । गन्धपुष्पादिधूपैश्च स मुच्येत्सर्वपातकैः

तसेच, हे देवा! मला जन्म-योनीच्या संकटातून मुक्त कर. गंध, पुष्प इत्यादी व धूप अर्पण केल्याने तो सर्व पातकांपासून मुक्त होतो.

Verse 4

तस्य देवस्य यो भक्त्या कुरुते लिङ्गपूरणम् । स वसेद्देवदेवस्य यावत्सिक्थस्य संख्यया

जो त्या देवासाठी भक्तीने लिंग-पूरण विधी करतो, तो देवाधिदेवाच्या लोकी सिक्थकणांच्या संख्येइतका (काळ) वास करतो.

Verse 5

अयोनिजे महादेवं स्नापयेद्गन्धवारिणा । मधुक्षीरेण दध्ना वा स लभेद्विपुलां श्रियम्

अयोनिज महादेवाला सुगंधित पाण्याने, किंवा मध, दूध अथवा दह्याने स्नान घातल्यास तो विपुल श्री व मंगलसमृद्धी प्राप्त करतो.

Verse 6

अष्टभ्यां च सिते पक्षे असितां वा चतुर्दशीम् । पूजयित्वा महादेवं प्रीणयेद्गीतवाद्यकैः

शुक्ल पक्षातील अष्टमी किंवा कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला महादेवाचे पूजन करून, गीत व वाद्यांनी त्यांना प्रसन्न करावे.

Verse 7

वसेत्स च शिवे लोके ये कुर्वन्ति मनोहरम् । ते वसन्ति शिवे लोके यावदाभूतसम्प्लवम्

जे मनोहर शिवपूजन करतात, ते शिवलोकी वास करतात; भूतसृष्टीच्या प्रलयापर्यंत ते शिवलोकीच राहतात।

Verse 8

तस्य देवस्य भक्त्या तु यः करोति प्रदक्षिणाम् । विज्ञापयंश्च सततं मन्त्रेणानेन भारत

हे भारत! जो त्या देवाची भक्तीने प्रदक्षिणा करतो आणि या मंत्राने सतत विनवणी करीत राहतो—

Verse 9

तस्य यत्फलमुद्दिष्टं पारम्पर्येण मानवैः । सकाशाद्देवदेवस्य तच्छृणुष्व समाधिना

त्या साधनेचे जे फळ मानवपरंपरेने सांगितले आहे—देवाधिदेवाच्या सान्निध्यातून प्राप्त—ते एकाग्रतेने ऐक।

Verse 10

अयोनिजो महादेव यथा त्वं परमेश्वर । तथा मोचय मां शर्व सम्भवाद्योनिसङ्कटात्

हे अयोनिज महादेवा! तू परमेश्वर आहेस; म्हणून हे शर्वा, जन्मापासून सुरू होणाऱ्या योनि-संकटातून मला मुक्त कर।

Verse 11

किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैः कंठशोषणतत्परैः । येनौंनमः शिवायेति प्रोक्तं देवस्य संनिधौ

फक्त कंठ कोरडा करणाऱ्या अनेक मंत्रांचे त्याला काय प्रयोजन, जर देवाच्या सान्निध्यात त्याने ‘ॐ नमः शिवाय’ असे उच्चारले असेल?

Verse 12

तेनाधीतं श्रुतं तेन तेन सर्वमनुष्ठितम् । येनौंनमः शिवायेति मन्त्राभ्यासः स्थिरीकृतः

ज्याने ‘ॐ नमः शिवाय’ या मंत्राचा दृढ अभ्यास स्थिर केला, त्यानेच सर्व अध्ययन केले, सर्व श्रवण केले आणि सर्व अनुष्ठान पूर्ण केले।

Verse 13

न तत्फलमवाप्नोति सर्वदेवेषु वै द्विजः । यत्फलं समवाप्नोति षडक्षर उदीरणात्

हे द्विज! सर्व देवांमध्येही जे फळ मिळत नाही, ते षडक्षर (ॐ नमः शिवाय) उच्चारल्याने प्राप्त होते।

Verse 14

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेच्छिवयोगिनम् । द्विजानामयुतं साग्रं स लभेत्फलमुत्तमम्

जो त्या तीर्थात स्नान करून शिवयोगीची पूजा करतो, त्याला दहा हजारांहून अधिक ब्राह्मणांच्या सत्काराइतके उत्तम फळ मिळते।

Verse 15

अथवा भक्तियुक्तस्तु तेषां दान्ते जितेन्द्रिये । संस्कृत्य ददते भिक्षां फलं तस्य ततोऽधिकम्

किंवा भक्तियुक्त होऊन जे दान्त व जितेंद्रिय तपस्वी आहेत, त्यांना विधिपूर्वक संस्कृत भिक्षा दिल्यास त्याचे फळ त्याहूनही अधिक होते।

Verse 16

यतिहस्ते जलं दद्याद्भिक्षां दत्त्वा पुनर्जलम् । सा भिक्षा मेरुणा तुल्या तज्जलं सागरोपमम्

यतीच्या हातात जल द्यावे; भिक्षा दिल्यावर पुन्हा जल अर्पावे. ती भिक्षा मेरूप्रमाणे, आणि ते जल सागरासारखे मानले आहे।

Verse 126

। अध्याय

॥ इति अध्याय समाप्त ॥