
या अध्यायात संवादरूपाने संक्षिप्त तीर्थोपदेश दिला आहे. श्री मार्कंडेय महिपाल राजाला नर्मदेश्वर या परम पवित्र व श्रेष्ठ तीर्थस्थानी जाण्याची आज्ञा देतात आणि त्या स्थळाची महती सांगतात। मुख्य प्रतिपादन मोक्ष व प्रायश्चित्ताशी संबंधित आहे—जो कोणी त्या तीर्थात स्नान करतो तो सर्व किल्बिषांपासून (पाप/दोष) मुक्त होतो. पुढे फलनिर्णयाचा विशेष उल्लेख येतो: अग्निप्रवेशाने, जलाने, किंवा ‘अननाशक’ (अप्रभावी/अविनाशी) प्रकारच्या मृत्यूनेही त्याची ‘अनिवर्तिका गती’ (अपरिवर्तनीय मार्ग) ठरते; हे शंकरांचे पूर्वोपदेश म्हणून सांगितले आहे. शिव-परंपरेच्या अधिकाराने तीर्थाचे तारकत्व दृढ केले जाते।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल नर्मदेश्वरमुत्तमम् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
श्री मार्कण्डेय म्हणाले— हे महीपाल! नंतर उत्तम नर्मदेश्वरास जावे. त्या तीर्थात स्नान केल्याने मनुष्य सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
Verse 2
अग्निप्रवेशश्च जलेऽथवा मृत्युरनाशके । अनिवर्तिका गतिस्तस्य यथा मे शङ्करोऽब्रवीत्
अग्नीत प्रवेश असो वा जळात, अथवा अविनाशी स्थानी मृत्यू आला तरी— त्याची गती परत न फिरणारी होते; जसे शंकरांनी मला सांगितले.
Verse 124
। अध्याय
इति अध्याय।