
या अध्यायात मārkaṇḍेय राजाला प्रवासवर्णनासारख्या शैलीत मार्गदर्शन करून कोṭितीर्थाकडे नेतो आणि त्यास सर्वश्रेष्ठ पवित्र तीर्थ म्हणतो. कथेत येथे अनेक ऋषींनी परम सिद्धी प्राप्त केल्याचे स्मरण करून दिले आहे; म्हणूनच हे स्थान ‘ऋषिकोṭि’ म्हणूनही प्रसिद्ध झाले. पुढे या स्थळाशी निगडित तीन पुण्यप्रकार सांगितले आहेत—(१) तीर्थस्नान करून ब्राह्मणभोजन; एका ब्राह्मणाला तृप्त केल्याचे फळ ‘कोṭि’ ब्राह्मणांना भोजन घातल्यासारखे मानले आहे. (२) स्नानानंतर पितृदेवतांचा सन्मान/तर्पण-श्राद्ध करून तीर्थयात्रेत पितृधर्माचा समावेश केला आहे. (३) तेथे महादेवाची पूजा केल्यास वाजपेय यज्ञासमान फल मिळते असे प्रतिपादन आहे. अशा रीतीने हा अध्याय कोṭितीर्थासाठी स्थान–कर्म–फलश्रुतीचा संक्षिप्त धार्मिक अधिष्ठान देतो.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र कोटितीर्थमनुत्तमम् । ऋषिकोटिर्गता तत्र परां सिद्धिमुपागता
श्री मार्कण्डेय म्हणाले—त्यानंतर, हे राजेन्द्र, अनुपम कोटितीर्थास जावे. तेथे ऋषींची एक कोटी जाऊन परम सिद्धीला पोहोचली॥
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भोजयेद्ब्राह्मणाञ्छुचिः । एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता
त्या तीर्थी जो स्नान करून शुद्ध होऊन ब्राह्मणांना भोजन देतो—तेथे एका विद्वान ब्राह्मणाला भोजन दिले तरी जणू एक कोटींना भोजन दिल्याचे फळ मिळते॥
Verse 3
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः । पूजिते तु महादेवे वाजपेयफलं लभेत्
त्या तीर्थी जो स्नान करून पितरांची व देवतांची पूजा करतो—तेथे महादेवाची पूजा केल्यास वाजपेय यज्ञाचे फळ प्राप्त होते॥
Verse 113
। अध्याय
इति अध्याय समाप्त।