Mantra 9
Rishi: Traditionally ascribed within the Agni-hymn lineage (Ṛgvedic provenance); in VS usage transmitted under Yājñavalkya’s school
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh/Jagati-type cadence (Ṛgvedic source-metre; VS prose-chanting adapts to Yajus recitation)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒ग्निर्वृ॒त्राणि॑ जङ्घनद्द्रविण॒स्युर्वि॑प॒न्यया॑ । समि॑द्धः शु॒क्र आहु॑तः
Transliteration
agnír vṛtrā́ṇi jaṅghanad draviṇasyúr vipanyáyā | samíddhaḥ śukrá ā́hutaḥ ||
Translation
अग्नीने वृत्रांना पराभूत केले—द्रविण (धन) याची आकांक्षा ठेवून, आपल्या अद्भुत सामर्थ्याने. तो समिद्ध, शुक्ल-दीप्त, आणि आहुतीने आहूत आहे.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निः । वृ॒त्राणि॑ । जङ्घनत् । द्रविण॒स्युः । वि॒प॒न्यया॑ । समि॑द्धः । शु॒क्रः । आहु॑तः ।
Word by Word
अग्निःAgni (the fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वृत्राणिVṛtras/obstacles (enemies)
वृत्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जङ्घनत्smashed/struck down
जङ्घनत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु) [जघन्/जङ्घन्-देशीय-आवृत्तिः]
द्रविणस्युःseeker of wealth
द्रविणस्युः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणरूपेण)
TypeNoun
Rootद्रविणस्यु (प्रातिपदिक)
विपन्ययाwith (his) wondrous/admiring praise (or wondrous power)
विपन्यया:
करण
TypeNoun (abstract)/Adjective (f.)
Rootविपन्य (प्रातिपदिक)
समिद्धःkindled
समिद्धः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootसम्-इध् (धातु) → समिद्ध (कृदन्त)
शुक्रःbright, pure
शुक्रः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
आहुतःinvoked / offered (with oblations)
आहुतः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootआ-हु (धातु) → आहुत (कृदन्त)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes