Adhyaya 33 Mantra 8 - Shukla Yajurveda | Marathi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Mantra 8

Rishi: Vājasaneyin liturgical tradition; thematically aligned with Ṛgvedic Vaiśvānara hymns.

Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

मू॒र्धानं॑ दि॒वो अ॑र॒तिं पृ॑थि॒व्या वै॑श्वान॒रमृ॒त आ जा॒तम॒ग्निम् । क॒विᳪ स॒म्राज॒मति॑थिं॒ जना॑नामा॒सन्ना पात्रं॑ जनयन्त दे॒वाः

Transliteration

mūrdhā́naṃ divó aratíṃ pr̥thivyā́ vaiśvānarám r̥té ā́jātam agním | kavíṃ samrā́jam átithiṃ jánānām āsánnāḥ pā́traṃ janayanta devā́ḥ

Translation

ऋतानुसार जन्मलेला वैश्वानर अग्नी—जो द्युलोकाचा मस्तक, पृथ्वीचा आधार आहे; जो कवी, सम्राट आणि मनुष्यांचा अतिथी आहे—त्याच्यासाठी देव जवळ येऊन त्याला योग्य असे पात्र उत्पन्न करतात.

Padapatha (Word Analysis)

मूर्धानम् । दिवः । अरतिम् । पृथिव्याः । वैश्वानरम् । ऋते । आ-जातम् । अग्निम् । कविम् । सम्राजम् । अतिथिम् । जनानाम् । आसन्नाः । पात्रम् । जनयन्त । देवाः

Word by Word

मूर्धानम्head, summit

दिवःof heaven/sky

अरातिम्distress, harm, adversity

पृथिव्याःof the earth

वैश्वानरम्Vaiśvānara (Agni as ‘belonging to all men’)

ऋतःfrom ṛta (cosmic order/truth)

आtowards, unto (prefix)

जातम्born, arisen

अग्निम्Agni (fire)

कविम्seer, sage

सम्राजम्universal ruler, sovereign

अतिथिम्guest

जनानाम्of the peoples/men

आसन्नाःhaving sat down; being seated/assembled

पात्रम्vessel, receptacle

जनयन्तthey generated/produced

देवाःthe gods

Entities Mentioned

Agni Vaiśvānara

Devas (the gods collectively)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes