Mantra 8
Rishi: R̥gvedic provenance adapted into Yajus usage; transmitted in Śukla-Yajurveda schools
Devata: Vaiśvānara/Agni
Chandas: Jagatī/triṣṭubh tendency with yajus refrain
Samhita Patha (Devanagari)
वै॒श्वा॒न॒रो न ऊ॒तय॒ आ प्र या॑तु परा॒वत॑: । अ॒ग्निरु॒क्थेन॒ वाह॑सा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि वैश्वान॒राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्वैश्वान॒राय॑ त्वा
Transliteration
vaiśvānaráḥ no ūtáye ā́ prá yātu parā́vataḥ | agnír ukthéna vā́hasā | upayā́magṛhīto ’si vaiśvānaráya tvā́iṣá te yónir vaiśvānaráya tvā
Translation
वैश्वानर आमच्या सहाय्यासाठी, दूरवरूनही, येथे येवो. स्तुतीसह व सामर्थ्यासह अग्नी (येवो). उपयामाने ग्रहण केलेला तू आहेस—वैश्वानरासाठी तुला! हाच तुझा योनि (आधार) आहे—वैश्वानरासाठी तुला!
Padapatha (Word Analysis)
वै॒श्वा॒न॒रः । नः । ऊ॒तये॑ । आ । प्र । या॑तु । परा॒वत॑ः । अ॒ग्निः । उ॒क्थेन॑ । वाह॑सा । उ॒प॒या॒म-गृ॑हीतः । अ॑सि । वैश्वान॒राय॑ । त्वा । ए॒षः । ते॒ । योनि॑ः । वैश्वान॒राय॑ । त्वा
Word by Word
वैश्वानरःVaiśvānara (Agni)
वैश्वानरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
ऊतयेfor help / for protection
ऊतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
यातुlet him come / may he go
यातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
परावतःfrom afar
परावतः:
अपादान
TypeIndeclinable (ablatival form used adverbially)
Rootपरावत् (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उक्थेनwith a hymn of praise
उक्थेन:
करण
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
वाहसाwith strength / with might
वाहसा:
करण
TypeNoun
Rootवाहस (प्रातिपदिक)
उपयामगृहीतःtaken/received as the ‘upayāma’ (introductory taking)
उपयामगृहीतः:
विशेषण (कर्तृपद-विशेषण)
TypeParticiple (past passive)
Rootउप-या-ग्रह् (कृदन्त; ‘उपयाम’ + गृहीत)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वैश्वानरायfor Vaiśvānara
वैश्वानराय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
एषःthis
एषः:
कर्तृ/निर्देशक
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
योनिःwomb; seat; source
योनिः:
कर्तृ/सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
वैश्वानरायfor Vaiśvānara
वैश्वानराय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
Entities Mentioned
V
Vaiśvānara (Agni)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes