Mantra 20
Rishi: Viśve Devāḥ / benedictory-invitation tradition (no explicit VS r̥ṣi stated here)
Devata: Maruts; Viśve Devāḥ (All-gods)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
पृष॑दश्वा म॒रुत॒: पृश्नि॑मातरः शुभं॒यावा॑नो वि॒दथे॑षु॒ जग्म॑यः । अ॒ग्नि॒जि॒ह्वा मन॑व॒: सूर॑चक्षसो॒ विश्वे॑ नो दे॒वा अव॒साग॑मन्नि॒ह
Transliteration
pṛ́ṣadaśvā marútaḥ pṛ́śnimātaraḥ śubhányāvāno vidáthēṣu jágmayāḥ | agníjihvā mánavaḥ sū́racakṣaso víśve no devā́ ávasā́gaman níha
Translation
पृषदश्व मरुत—पृश्नीचे पुत्र, शुभगामी, विधींमध्ये येण्यास सवयीचे; अग्निजिह्व मनु, सूरचक्षु—हे सर्व देव सहाय्यासह येथे आमच्याकडे येवोत.
Padapatha (Word Analysis)
पृष॑त्-अश्वाः । म॒रुतः॑ । पृश्नि॑-मातरः । शुभम्-यावा॑नः । वि॒दथे॑षु । जग्म॑यः । अ॒ग्नि-जि॒ह्वाः । मन॑वः । सूर॑-चक्षसः । विश्वे॑ । नः॒ । दे॒वाः । अव॒सा । आ॒ग॒म॒न् । इ॒ह
Word by Word
पृषदश्वाःthe dappled-horsed (Maruts)
पृषदश्वाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootपृषदश्व (प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
पृश्निमातरःhaving Pṛśni as mother
पृश्निमातरः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootपृश्निमातर् (प्रातिपदिक)
शुभंयावानःgoing/advancing auspiciously
शुभंयावानः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशुभंयावन् (प्रातिपदिक)
विदथेषुin the assemblies/rites
विदथेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
जग्मयःgoing, coming (to us)
जग्मयः:
Kartā
TypeAdjective
Rootजग्मय (प्रातिपदिक; from √गम्)
अग्निजिह्वाःhaving Agni as tongue; fire-tongued
अग्निजिह्वाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootअग्निजिह्व (प्रातिपदिक)
मनवःthe Manus (ancestral men)
मनवः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
सूरचक्षसःsun-eyed; having radiant sight
सूरचक्षसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसूरचक्षस् (प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
नःof us / to us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अवसाwith help, with protection
अवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
अगमन्came
अगमन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√गम्
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Entities Mentioned
M
Maruts (Pṛśnimātaraḥ)V
Viśve Devāḥ (All-gods)A
Agni (implicit via “agni-jihvāḥ”)M
Manu(s) (as “Agni-tongued Manus”)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes