Mantra 4
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic Adhvaryu lineage; specific ṛṣi not explicitly marked in the input).
Devata: Prajāpati (with ‘Devas’ as the general recipient class).
Chandas: Yajus (prose formula; not a fixed metrical chandas).
Samhita Patha (Devanagari)
स्व॒गा त्वा॑ दे॒वेभ्य॑ः प्र॒जाप॑तये॒ ब्रह्म॒न्नश्वं॑ भ॒न्त्स्यामि॑ दे॒वेभ्य॑ः प्र॒जाप॑तये॒ तेन॑ राध्यासम् । तं ब॑धान दे॒वेभ्य॑ः प्र॒जाप॑तये॒ तेन॑ राध्नुहि
Transliteration
svagā tvā́ devébhyaḥ prajā́pataye bráhman aśváṃ bhantsyā́mi devébhyaḥ prajā́pataye téna rā́dhyāsam | táṃ badhāna devébhyaḥ prajā́pataye téna rā́dhnuhí
Translation
स्वगा (मंगलपूर्वक) होवो! हे ब्रह्मन्, देवांसाठी, प्रजापतीसाठी हा अश्व मी बांधतो; त्यायोगे मला राधस्/सिद्धी लाभो. त्याला देवांसाठी, प्रजापतीसाठी बांध; त्यायोगे तू (हे कर्म) सिद्ध कर.
Padapatha (Word Analysis)
स्व॒गा । त्वा॒ । दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒जाप॑तये । ब्रह्म॒न् । अश्व॑म् । भ॒न्त्स्यामि॑ । दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒जाप॑तये । तेन॑ । राध्यासम् । तम् । ब॒धान । दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒जाप॑तये । तेन॑ । राध्नुहि
Word by Word
स्वगाwell-going; auspiciously (a benedictive particle)
स्वगा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वगा (प्रातिपदिक; स्व्+गम् इत्यर्थे ‘स्वर्गगामिन्/स्वर्गप्रापण’ भावः)
त्वाyou (acc.)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto/for the gods
देवेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
प्रजापतयेto/for Prajāpati
प्रजापतये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
ब्रह्मन्O Brāhman (priest)
ब्रह्मन्:
—
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
अश्वम्a horse
अश्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
भन्त्स्यामिI shall bind/fasten
भन्त्स्यामि:
Kartā (अहं)
TypeVerb
Rootभत्स्/भन्त्स् (धातु; ‘भत्सने/भर्त्सने’ = to bind/fasten?; here ritual sense ‘to tie/secure’ is intended)
देवेभ्यःto/for the gods
देवेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव
प्रजापतयेto/for Prajāpati
प्रजापतये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootप्रजापति
तेनby/with that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राध्यासम्may I succeed/prosper
राध्यासम्:
Kartā (अहं)
TypeVerb
Rootराध् (धातु; ‘सिद्धौ/समृद्धौ’ = to succeed, prosper)
तम्that (him/it)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
बधानbind (you)
बधान:
Kartā (त्वम्)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु; to bind)
देवेभ्यःto/for the gods
देवेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव
प्रजापतयेto/for Prajāpati
प्रजापतये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootप्रजापति
तेनby/with that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद्
राध्नुहिsucceed/prosper (you)
राध्नुहि:
Kartā (त्वम्)
TypeVerb
Rootराध् (धातु)
Entities Mentioned
P
PrajāpatiD
Devas (all Gods)B
Brahman (priestly principle/person)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes