Mantra 54

Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution)

Devata: Aśvinau, Iḍā, Sarasvatī, Indra

Chandas: Yajus/prose-formula

Samhita Patha (Devanagari)

दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीर॒श्विनेडा॒ सर॑स्वती । शूषं॒ न मध्ये॒ नाभ्या॒मिन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

Transliteration

devī́s tisráḥ tisró devī́r aśvínéḍā́ sárasvatī | śū́ṣaṃ ná mádhye nā́bhyām índrāya dadhur indríyaṃ vasuváne vasudhèyasyá vyantu yája

Translation

तीन देव्या—तीन देव्या—अश्विनौ, इडा, सरस्वती। जशी मध्यभागी, दोन्ही नाभींमध्ये प्रेरणा (शूष) स्थित असते, तशीच त्यांनी इंद्रासाठी इंद्रिय-बल प्रदान केले. धनप्राप्तीत, निधी-संचयात, त्या ते विस्तारोत; तू यजन कर.

Padapatha (Word Analysis)

दे॒वीः । ति॒स्रः । ति॒स्रः । दे॒वीः । अ॒श्विना॑ । इडा॑ । सर॑स्वती । शूष॑म् । न । मध्ये॒ । नाभ्या॑म् । इन्द्रा॑य । दधुः । इ॒न्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ । व॒सु॒धेय॑स्य । व्यन्तु॑ । यज॑

Word by Word

देवीःthe goddesses

तिस्रःthree

देवीःthe goddesses

अश्विनेto the Aśvins

इडाIḍā

सरस्वतीSarasvatī

शूषम्strength, vigor

नnot

मध्येin the middle

नnot

नाभ्याम्by/at the two navels (central points)

इन्द्रायfor Indra

दधुःthey placed / bestowed

इन्द्रियम्Indra-like power; vigor

वसुवनेin the winning of wealth

वसुधेयस्यof the wealth-bestowal / treasure

व्यन्तुlet them spread out / extend

यजsacrifice! / worship!

Entities Mentioned

Aśvinau

Iḍā

Sarasvatī

Indra

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes