Mantra 2
Rishi: Vājasaneyin tradition (attribution uncertain).
Devata: Varuṇa.
Chandas: To be metrically verified (Tr̥ṣṭubh-like segments with appended petitions).
Samhita Patha (Devanagari)
नि ष॑साद घृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः प॒स्त्यास्वा । साम्रा॑ज्याय सु॒क्रतु॑: । मृ॒त्योः पा॑हि वि॒द्योत्पा॑हि
Transliteration
ní ṣasāda ghṛtávrato váruṇaḥ pastyā́sv ā́ | sā́mrājyāya sukrátuḥ | mṛtyóḥ pāhi vidyót pāhi
Translation
घृत-व्रत असलेला वरुण पस्त्यांमध्ये (निवासस्थानी) आसनस्थ झाला आहे—सुकृतु (उत्तम संकल्प) होऊन साम्राज्यासाठी. मृत्यूपासून रक्षण कर; विद्युत्-प्रहारापासून रक्षण कर.
Padapatha (Word Analysis)
नि । ष॒सा॒द॒ । घृ॒त-व्र॑तः । वरु॑णः । प॒स्त्यासु॑ । आ । सा॒म्रा॑ज्याय । सु॒-क्रतु॑ः । मृ॒त्योः । पा॒हि॒ । वि॒द्योत् । पा॒हि॒
Word by Word
निdown; in; (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग) / निः (अव्यय)
षसादsat down; took seat
षसाद:
क्रिया
TypeVerb
Root√सद् (सीदति)
घृतव्रतःhaving ghee as vow/observance; of ghee-rite
घृतव्रतः:
कर्तृ (विशेषणसहित) / कर्तृविशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootघृत-व्रत (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
पस्त्यासुin the dwelling-places; in the abodes
पस्त्यासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपस्त्य (प्रातिपदिक)
आtowards; unto; (as preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
साम्राज्यायfor sovereignty; for imperial rule
साम्राज्याय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसाम्राज्य (प्रातिपदिक)
सुक्रतुःof good resolve; of good wisdom/plan
सुक्रतुः:
कर्तृ (वरुणस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक)
मृत्योःfrom death
मृत्योः:
अपादान (रक्षणे ‘from’)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
पाहिprotect!
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पालने) / √पा (पिबति) — अत्र ‘पालने’
विद्युत्from lightning
विद्युत्:
अपादान (रक्षणे ‘from’)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक)
पाहिprotect!
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पालने)
Entities Mentioned
V
VaruṇaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes