Mantra 44
Rishi: Śrauta tradition (Agnicayana corpus).
Devata: Agni (implicitly), with divine classes Ādityas/Rudras/Vasus as agents.
Chandas: Mixed/irregular (yajus with ṛc-like hemistich structure).
Samhita Patha (Devanagari)
पुन॑स्त्वाऽऽदि॒त्या रु॒द्रा वस॑व॒: समि॑न्धतां॒ पुन॑र्ब्र॒ह्माणो॑ वसुनीथ य॒ज्ञैः । घृ॒तेन॒ त्वं त॒न्वं॒ वर्धयस्व स॒त्याः स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामा॑:
Transliteration
púnas tvā ādityā́ rudrā́ vásavaḥ samíndhatāṃ púnar brahmā́ṇo vasunītha yajñáiḥ | ghṛténa tvaṃ tanvàṃ vardhayasva satyā́ḥ santu yajamā́nasya kā́māḥ
Translation
पुन्हा आदित्य, रुद्र आणि वसु तुम्हाला प्रज्वलित करो; पुन्हा ब्रह्म-शक्ती यज्ञांनी तुम्हाला धन-मार्गावर पुढे नेवो. घृताने तू आपले तन वाढव; यजमानाच्या कामना सत्यरूपाने पूर्ण होवोत.
Padapatha (Word Analysis)
पुनः । त्वा । आदित्याः । रुद्राः । वसवः । समिन्धताम् । पुनः । ब्रह्माणः । वसुनीथ । यज्ञैः । घृतेन । त्वम् । तन्वम् । वर्धयस्व । सत्याः । सन्तु । यजमानस्य । कामाः ।
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुनस् (अव्यय)
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
आदित्याःthe Ādityas
आदित्याः:
Kartā
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
रुद्राःthe Rudras
रुद्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
वसवःthe Vasus
वसवः:
Kartā
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
समिन्धताम्may (they) kindle
समिन्धताम्:
Kartā
TypeVerb
Rootसम्-इन्ध् (धातु)
पुनःagain
पुनः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुनस् (अव्यय)
ब्रह्माणःthe Brahmans / priests
ब्रह्माणः:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
वसुनीथ(you) of good guidance/protection (Vasunītha)
वसुनीथ:
Karma
TypeNoun
Rootवसुनीथ (प्रातिपदिक)
यज्ञैःby/with sacrifices
यज्ञैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
घृतेनwith ghee
घृतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
तन्वम्body / self
तन्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वर्धयस्वincrease / make grow
वर्धयस्व:
Kartā
TypeVerb
Rootवर्ध् (धातु)
सत्याःtrue / fulfilled
सत्याः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
सन्तुlet (them) be
सन्तु:
Kartā
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
कामाःdesires
कामाः:
Kartā
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniĀ
ĀdityasR
RudrasV
VasusB
Brahman (brahmāṇas / brahma-śakti)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes