Shukla Yajur Veda — Adhyaya 11, Mantra 71
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda transmission)
Devata: Agni / protective power (contextual; the imperative ‘tara’ is commonly addressed to Agni or a guardian deity)
Chandas: Mixed/irregular (Yajus-formula with ṛc-like cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
पर॑स्या॒ अधि॑ सं॒वतोऽव॑राँ२ अ॒भ्या त॑र । यत्रा॒हम॑स्मि॒ ताँ२ अ॑व
Transliteration
párasyā́ ádhi saṃvató’vá rān ábhyā̀ tara | yátrā́hám asmi tā́n áva
Translation
संवत् (वर्ष-चक्र) यांच्या परच्या सीमेतून, त्या चक्रावरून, खालच्या (प्रदेशां)वरून पार करत इथे ये; आणि मी जिथे आहे, त्यांचे (त्या स्थान/जनांचे) तू रक्षण कर।
Padapatha (Word Analysis)
परस्याः । अधि । सं-वत॑ः । अवरान् । अभि-आ । तर । यत्र । अहम् । अस्मि । तान् । अव
Word by Word
परस्याःof the further/upper (one)
परस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) + -स्या (षष्ठी-एकवचन)
अधिupon, over
अधि:
Adhikaraṇa (उपरि/अधिष्ठान-भाव)
TypeIndeclinable
Rootअधि
संवताःof the year / of the cycle (of time)
संवताः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसंवत् (प्रातिपदिक)
अवरान्lower (ones), inferior (regions)
अवरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअवर (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
Karma/Adhikaraṇa (अभिमुखता/अभिगमन-भाव)
TypeIndeclinable
Rootअभि
आhither, to
आ:
Karma/Adhikaraṇa (आगमन-भाव)
TypeIndeclinable
Rootआ
तरcross over! pass beyond!
तर:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootतॄ (धातु) / तर (लोट्-आदेश)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयत्र
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअहम्
अस्मिam
अस्मि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवdown, away; (as preverb) off/away
अव:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअव
Entities Mentioned
A
AgniS
Saṃvatsara (the Year) / Kāla (Time)R
Rakṣohā power (warding force)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes