Shukla Yajur Veda — Adhyaya 1, Mantra 18

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurveda school attribution)

Devata: Agni (as the stabiliser and receiver of the placed support)

Chandas: Mixed/prose-yajus (Yajus-formula with embedded archaic cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने॒ ब्रह्म॑ गृभ्णीष्व ध॒रुण॑मस्य॒न्तरि॑क्षं दृᳪह ब्रह्म॒वनि॑ त्वा क्षत्र॒वनि॑ सजात॒वन्युप॑दधामि॒ भ्रातृ॑व्यस्य ब॒धाय॑ । ध॒र्त्रम॑सि॒ दिवं॑ दृᳪह ब्रह्म॒वनि॑ त्वा क्षत्र॒वनि॑ सजात॒वन्युप॑दधामि॒ भ्रातृ॑व्यस्य ब॒धाय॑ । विश्वा॑भ्य॒स्त्वाशा॑भ्य॒ उप॑दधामि॒ चित॑ स्थोर्ध्व॒चितो॒ भृगू॑णा॒मङ्गि॑रसां॒ तप॑सा तप्यध्वम्

Transliteration

ágnē bráhma gṛbhṇīṣva dharuṇám asy ántárikṣaṃ dṛṃha brahmá-vani tvā kṣatrá-vani sa-jātá-vany ùpa dadhāmi bhrā́tṛvyasya badhā́ya | dhártram asi dívaṃ dṛṃha brahmá-vani tvā kṣatrá-vani sa-jātá-vany ùpa dadhāmi bhrā́tṛvyasya badhā́ya | víśvābhyas tvā́śābhyá ùpa dadhāmi cit sthordhvácito bhṛgūṇām áṅgirasāṃ tápasā tapyadhvam

Translation

हे अग्ने, ब्रह्म (पवित्र तेज/मंत्रशक्ती) ग्रहण कर; तू आधार आहेस—अंतरिक्ष दृढ कर. ब्रह्मवन् (ब्रह्मसम्पन्न), क्षत्रवन् (क्षत्रसम्पन्न), सजातवन् (स्वजन-आधारसम्पन्न) म्हणून मी तुला प्रतिस्पर्धी (भ्रातृव्य) वधासाठी उपदधतो/स्थापित करतो. तू धारक आहेस—दिव (स्वर्ग) दृढ कर. ब्रह्मवन्, क्षत्रवन्, सजातवन् म्हणून मी तुला प्रतिस्पर्धी वधासाठी स्थापित करतो. सर्व दिशांकडून मी तुला स्थापित करतो. तू ऊर्ध्वचित् आहेस; भृगू व अङ्गिरस यांचा ऊर्ध्वचित्—तपाने तप, तपात प्रज्वलित हो.

Padapatha (Word Analysis)

अग्ने । ब्रह्म । गृभ्णीष्व । धरुणम् । असि । अन्तरिक्षम् । दृंह । ब्रह्म-वनि । त्वा । क्षत्र-वनि । स-जात-वनि । उप-दधामि । भ्रातृव्यस्य । बधाय । धर्त्रम् । असि । दिवम् । दृंह । ब्रह्म-वनि । त्वा । क्षत्र-वनि । स-जात-वनि । उप-दधामि । भ्रातृव्यस्य । बधाय । विश्वाभ्यः । त्वा । आशाभ्यः । उप-दधामि । चित् । स्थ । ऊर्ध्व-चितः । भृगूणाम् । अङ्गिरसाम् । तपसा । तप्यध्वम्

Entities Mentioned

• Agni
• Brahman (as brahma-varchas)
• Kṣatra (as kṣatra-varchas)
• Bhṛgus
• Aṅgirases