बाणासुरस्य शङ्करस्तुतिः तथा युद्धयाचनम् | Bāṇāsura’s Praise of Śiva and Petition for Battle

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणुष्वान्यच्चरित्रं च शिवस्य परमात्मनः । भक्तवात्सल्यसंगर्भि परमानन्ददायकम्

सनत्कुमार म्हणाले—“आता शिव परमात्म्याचे आणखी एक पवित्र चरित्र ऐक; ते भक्तवात्सल्याने परिपूर्ण असून परमानंद देणारे आहे।”

Verse 2

पुरा बाणासुरो नाम दैवदोषाच्च गर्वितः । कृत्वा तांडवनृत्यं च तोषयामास शंकरम्

पूर्वी बाणासुर नावाचा एक असुर होता; दैवदोषामुळे तो गर्विष्ठ झाला. तरीही तांडवनृत्य करून त्याने शंकरांना प्रसन्न केले।

Verse 3

ज्ञात्वा संतुष्टमनसं पार्वतीवल्लभं शिवम् । उवाच चासुरो बाणो नतस्कन्धः कृतांजलिः

पार्वतीवल्लभ शिव अंतःकरणाने संतुष्ट आहेत हे जाणून, असुर बाण खांदे झुकवून, हात जोडून विनयाने बोलला।

Verse 4

बाण उवाच । देवदेव महादेव सर्वदेवशिरोमणे । त्वत्प्रसादाद्बली चाहं शृणु मे परमं वचः

बाण म्हणाला: हे देवाधिदेव, हे महादेव, सर्व देवांचा शिरोमणी! तुमच्या प्रसादाने मीही बलवान आहे; माझे परम वचन ऐका.

Verse 5

दोस्सहस्रं त्वया दत्तं परं भाराय मेऽभवेत् । त्रिलोक्यां प्रतियोद्धारं न लभे त्वदृते समम्

तुम्ही दिलेले सहस्र बाहूंचे दान माझ्यासाठी जणू मोठे ओझे झाले आहे. त्रिलोकीत तुमच्यासमान प्रतियोद्धा मला मिळत नाही; तुमच्यावाचून कोणी तुल्य नाही.

Verse 6

हे देव किमनेनापि सहस्रेण करोम्यहम् । बाहूनां गिरितुल्यानां विना युद्धं वृषध्वज

हे देव! या सहस्र (सहाय) याची मला काय गरज? हे वृषध्वज! पर्वततुल्य माझ्या भुजाबळाने मी युद्धाविना कार्य सिद्ध करीन.

Verse 7

कडूंत्या निभृतैदोंर्भिर्युयुत्सुर्दिग्गजानहम् । पुराण्याचूर्णयन्नद्रीन्भीतास्तेपि प्रदुद्रुवुः

युद्धास उत्सुक होऊन त्याने संयत पण प्रबळ भुजांनी दिशांचे दिग्गज हत्ती पकडले. प्राचीन पर्वतही चूर्ण करीत तो पुढे सरकला; तेव्हा भयभीत शत्रूही पळून गेले.

Verse 8

मया यमः कृतो योद्धा वह्निश्च कृतको महान् । वरुणश्चापि गोपालो गवां पालयिता तथा

माझ्यामुळे यमाला योद्धा केले गेले आणि अग्नीलाही महान्, नियुक्त शक्तिरूप केले गेले. वरुणही गोपाल झाला—गायींचा पालक व रक्षक ठरला.

Verse 9

गजाध्यक्षः कुबेरस्तु सैरन्ध्री चापि निरृतिः । जितश्चाखंडलो लोके करदायी सदा कृतः

गुह्यकांचा अधिपती कुबेरही जिंकला गेला; सैरंध्रीसह निरृतिही पराभूत झाली. लोकी अखंडल (इंद्र) सुद्धा हरला आणि त्याला सदैव कर देणारा करण्यात आले।

Verse 10

युद्धस्यागमनं ब्रूहि यत्रैते बाहवो मम । शत्रुहस्तप्रयुक्तश्च शस्त्रास्त्रैर्जर्जरीकृताः

हे सांग, हे युद्ध कसे आले—शत्रूच्या हातून चालविलेल्या शस्त्रास्त्रांनी माझ्या या भुजा कशा चिरडून-फाडून जर्जर झाल्या?

Verse 11

पतंतु शत्रुहस्ताद्वा पातयन्तु सहस्रधा । एतन्मनोरथं मे हि पूर्णं कुरु महेश्वर

मी शत्रूच्या हाती पडो वा ते मला सहस्र तुकड्यांत पाडून टाकोत—हे महेश्वर, माझा हा मनोदय पूर्ण कर।

Verse 12

सनत्कुमार उवाच । तच्छ्रुत्वा कुपितो रुद्रस्त्वट्टहासं महाद्भुतम् । कृत्वाऽब्रवीन्महामन्युर्भक्तबाधाऽपहारकः

सनत्कुमार म्हणाले—ते ऐकून रुद्र क्रुद्ध झाले. त्यांनी अद्भुत असा गभीर अट्टहास केला आणि मग बोलले—ज्यांचा महान क्रोध भक्तांवरील बाधा दूर करतो।

Verse 13

रुद्र उवाच । धिग्धिक्त्वां सर्वतो गर्विन्सर्वदैत्यकुलाधम । बलिपुत्रस्य भक्तस्य नोचितं वच ईदृशम्

रुद्र म्हणाले—धिक्कार असो तुला, सर्वत्र गर्वाने फुगलेला, दैत्यकुलातील अधम! बलिपुत्र आणि भक्त असून अशी वाणी तुला शोभत नाही।

Verse 14

दर्पस्यास्य प्रशमनं लप्स्यसे चाशु दारुणम् । महायुद्धमकस्माद्वै बलिना मत्समेन हि

“याचा दर्प तू लवकरच भयंकर रीतीने शमलेला पाहशील; कारण अचानकच माझ्यासमान बलवानाशी महायुद्ध उद्भवेल.”

Verse 15

तत्र ते गिरिसंकाशा बाहवोऽनलकाष्ठवत् । छिन्ना भूमौ पतिष्यंति शस्त्रास्त्रैः कदलीकृताः

तेथे त्याचे पर्वतासारखे विशाल, अग्निकाष्ठासारखे कठोर बाहू शस्त्रास्त्रांनी छिन्न झाले; केळीच्या खोडासारखे कापले जाऊन ते भूमीवर पडले.

Verse 16

यदेष मानुषशिरो मयूरसहितो ध्वजः । विद्यते तव दुष्टात्मंस्तस्य स्यात्पतनं यदा

हे दुष्टात्मन्! मानवी शिर धारण केलेला व मयूरपिच्छांनी अलंकृत तुझा हा ध्वज जोवर उभा आहे, तोवर तुझे पतन थांबले आहे; पण ज्या क्षणी तो ध्वज पडेल, त्या क्षणी तुझेही निश्चित पतन होईल.

Verse 17

स्थापितस्यायुधागारे विना वातकृतं भयम् । तदा युद्धं महाघोरं संप्राप्तमिति चेतसि

आयुधागारात शस्त्रे ठेवलेली असतानाही, कारणाविना जणू वाऱ्याने ढवळलेले भय उत्पन्न झाले; आणि मनात जाणवले—“आता महाघोर युद्ध येऊन ठेपले आहे.”

Verse 18

निधाय घोरं संग्रामं गच्छेथाः सर्वसैन्यवान् । सांप्रतं गच्छ तद्वेश्म यतस्तद्विद्यते शिवः

“सर्व सैन्यासह हा घोर संग्राम उभारून, आता त्वरित त्या भवनाकडे जा; कारण तिथेच शिव विराजमान आहे.”

Verse 19

तथा तान्स्वमहोत्पातांस्तत्र द्रष्टासि दुर्मते । इत्युक्त्वा विररामाथ गर्वहृद्भक्तवत्सलः

“आणि तिथे, हे दुर्मते, तू आपल्या कृत्यानेच झालेले ते महान उत्पात पाहशील.” असे बोलून, हृदयातील गर्व नष्ट करणारा भक्तवत्सल मग शांत झाला।

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । तच्छ्रुत्वा रुद्रमभ्यर्च्य दिव्यैरजंलिकुड्मलैः । प्रणम्य च महादेवं बाणश्च स्वगृहं गतः

सनत्कुमार म्हणाले—हे ऐकून बाणाने दिव्य अजमलीच्या कळ्यांनी रुद्राची अर्चना केली; आणि महादेवांना प्रणाम करून बाण आपल्या घरी परत गेला।

Verse 21

कुंभाण्डाय यथावृत्तं पृष्टः प्रोवाच हर्षितः । पर्यैक्षिष्टासुरो बाणस्तं योगं ह्युत्सुकस्सदा

कुंभाण्डाने विचारताच तो हर्षाने जसे घडले तसे सर्व सांगू लागला. इकडे असुर बाण त्या योगसाधनेचे सतत निरीक्षण करीत होता, ती आत्मसात करण्यास सदैव उत्सुक।

Verse 22

अथ दैवात्कदाचित्स स्वयं भग्नं ध्वजं च तम् । दृष्ट्वा तत्रासुरो बाणो हृष्टो युद्धाय निर्ययौ

मग दैवयोगाने कधीतरी तो ध्वज आपोआप भग्न झालेला दिसला. तेथे ते पाहून असुर बाण आनंदित झाला आणि युद्धासाठी निघून गेला.

Verse 23

स स्वसैन्यं समाहूय संयुक्तः साष्टभिर्गणैः । इष्टिं सांग्रामिकां कृत्वा दृष्ट्वा सांग्रामिकं मधु

त्याने आपले सैन्य बोलावून घेतले आणि आठ गणांसह सज्ज झाला. मग सांग्रामिक इष्टि (युद्धयज्ञ) करून, मोहिमेसाठी सिद्ध केलेले ‘सांग्रामिक मधु’ त्याने पाहिले.

Verse 24

ककुभां मंगलं सर्वं संप्रेक्ष्य प्रस्थितोऽभवत् । महोत्साहो महावीरो बलिपुत्रो महारथः

सर्व दिशांत सर्वत्र मंगललक्षणे पाहून, महोत्साही महावीर महारथी बलिपुत्र प्रस्थानास निघाला।

Verse 25

इति हृत्कमले कृत्वा कः कस्मादागमिष्यति । योद्धा रणप्रियो यस्तु नानाशस्त्रास्त्रपारगः

अशी रीतीने हृदयकमळात त्याला स्थिर केल्यावर, कोण कुठून येऊन त्याच्याशी लढू शकेल? रणप्रिय आणि नानाविध शस्त्र-अस्त्रांत पारंगत योद्धा तेव्हा अजिंक्य होतो।

Verse 26

यस्तु बाहुसहस्रं मे छिनत्त्वनलकाष्ठवत् । तथा शस्त्रैर्महातीक्ष्णैश्च्छिनद्मि शतशस्त्विह

जो कोणी येथे माझ्या सहस्र बाहूंना वनातील कोरड्या काष्ठासारखे छाटील, त्यालाही मी तसेच अतितीक्ष्ण शस्त्रांनी पुन्हा पुन्हा, शेकडो वेळा छाटून टाकीन।

Verse 27

एतस्मिन्नंतरे कालः संप्राप्तश्शंकरेण हि । यत्र सा बाणदुहिता सुजाता कृतमंगला

याच दरम्यान शंकरांच्या नियमानुसार ठरलेला काळ येऊन ठेपला; जिथे बाणाची कन्या सुजाता मंगलकर्म करून, पवित्र विधीसाठी पूर्ण सिद्ध होऊन उभी होती।

Verse 28

माधवं माधवे मासि पूजयित्वा महानिशि । सुप्ता चांतः पुरे गुप्ते स्त्रीभावमुपलंभिता

माधव मासात (वैशाखात) माधवाची (विष्णूची) पूजा करून, त्या महानिशी ती नगरातील गुप्त अंतःपुरात झोपली; आणि जागी/दिसल्यावर तिला स्त्रीभाव प्राप्त झालेला आढळला।

Verse 29

गौर्या संप्रेषितेनापि व्याकृष्टा दिव्यमायया । कृष्णात्मजात्मजेनाथ रुदंती सा ह्यनाथवत्

गौरीने पाठविले असतानाही ती दिव्य मायेमुळे ओढली गेली; आणि मग कृष्णाच्या पुत्राच्या पुत्राने तिला धरल्यावर ती अनाथेसारखी रडू लागली।

Verse 30

स चापि तां बलाद्भुक्त्वा पार्वत्याः सखिभिः पुनः । नीतस्तु दिव्ययोगेन द्वारकां निमिषांतरात्

त्याने तिला बलपूर्वक अपमानित केले; मग पार्वतीच्या सखींनी त्याला पुन्हा पकडून दिव्य योगबलाने एका निमिषात द्वारकेस नेले।

Verse 31

मृदिता सा तदोत्थाय रुदंती विविधा गिरः । सखीभ्यः कथयित्वा तु देहत्यागे कृतक्षणा

ती शोकाने चूर होऊन उठली, रडत रडत अनेक विलापवाणी बोलली. सखींना सांगून तिने तत्क्षणी देहत्यागाचा निश्चय केला।

Verse 32

सख्या कृतात्मनो दोषं सा व्यास स्मारिता पुनः । सर्वं तत्पूर्ववृत्तांतं ततो दृष्ट्वा च सा भवत्

मग, हे व्यास, सखीने तिला तिच्याच निश्चयाने झालेल्या दोषाची पुन्हा आठवण करून दिली; आणि पूर्वीचा सर्व वृत्तांत जाणून ती पूर्णपणे जागरूक झाली।

Verse 33

अब्रवीच्चित्रलेखां च ततो मधुरया गिरा । ऊषा बाणस्य तनया कुंभांडतनयां मुने

मग, हे मुने, बाणाची कन्या ऊषा हिने मधुर वाणीने चित्रलेखेला सांगितले—ती कुंभांडाची कन्या होती।

Verse 34

ऊषोवाच । सखि यद्येष मे भर्ता पार्वत्या विहितः पुरा । केनोपायेन ते गुप्तः प्राप्यते विधिवन्मया

ऊषा म्हणाली—“सखी! जर हाच माझा पती असेल, जो पार्वतीने पूर्वीच माझ्यासाठी ठरविला आहे, तर तू गुप्त ठेवलेला त्याला मी कोणत्या उपायाने विधिपूर्वक प्राप्त करू?”

Verse 35

कस्मिन्कुले स वा जातो मम येन हृतं मनः । इत्युषावचनं श्रुत्वा सखी प्रोवाच तां तदा

“तो कोणत्या कुळात जन्मला आहे, ज्याने माझे मन हरले?” असे ऊषा म्हणाली. तिचे वचन ऐकून सखीने तेव्हा तिला उत्तर दिले.

Verse 36

चित्रलेखोवाच । त्वया स्वप्ने च यो दृष्टः पुरुषो देवि तं कथम् । अहं संमानयिष्यामि न विज्ञातस्तु यो मम

चित्रलेखा म्हणाली—“देवी, तू स्वप्नात ज्याला पाहिलेस त्या पुरुषाचा मी कसा सन्मान करू? तो तर मला ज्ञातच नाही.”

Verse 37

दैत्यकन्या तदुक्ते तु रागांधा मरणोत्सुका । रक्षिता च तया सख्या प्रथमे दिवसे ततः

ते शब्द ऐकून दैत्यकन्या रागाने आंधळी होऊन मृत्यूसही उत्सुक झाली. तेव्हा त्या पहिल्याच दिवसापासून सखीने तिचे रक्षण केले.

Verse 38

पुनः प्रोवाच सोषा वै चित्रलेखा महामतिः । कुंभांडस्य सुता बाणतनयां मुनिसत्तम

हे मुनिश्रेष्ठ, नंतर कुंभांडाची कन्या, महामती चित्रलेखाने बाणाची कन्या ऊषाला पुन्हा सांगितले.

Verse 39

चित्रलेखोवाच । व्यसनं तेऽपकर्षामि त्रिलोक्यां यदि भाष्यते । समानेष्ये नरं यस्ते मनोहर्ता तमादिश

चित्रलेखा म्हणाली—“त्रिलोकांत सांगता येत असेल तर मी तुझे दुःख दूर करीन. ज्याने तुझे मन हरपले आहे त्या पुरुषाला मी इथे आणीन—मला सांग, तो कोण?”

Verse 40

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा वस्त्रपुटके देवान्दैत्यांश्च दानवान् । गन्धर्वसिद्धनागांश्च यक्षादींश्च तथालिखत्

सनत्कुमार म्हणाले—असे बोलून त्याने वस्त्रपुटकावर देव, दैत्य व दानव यांची नावे लिहिली; तसेच गंधर्व, सिद्ध, नाग आणि यक्षादींचेही तद्वत् लेखन केले।

Verse 41

तथा नरांस्तेषु वृष्णीञ्शूरमानकदुंदुभिम् । व्यलिखद्रामकृष्णौ च प्रद्युम्नं नरसत्तमम्

तसेच त्या मनुष्यांमध्ये त्याने वृष्णी—शूर, आनकदुंदुभि—आणि राम-कृष्ण यांनाही लिहिले; तसेच नरश्रेष्ठ प्रद्युम्नालाही अंकित केले।

Verse 42

अनिरुद्धं विलिखितं प्राद्युम्निं वीक्ष्य लज्जिता । आसीदवाङ्मुखी चोषा हृदये हर्षपूरिता

प्रद्युम्नाने काढलेले अनिरुद्धाचे चित्र पाहून ऊषा लज्जित झाली। ती मुख खाली घालून, वाणी हरपून राहिली आणि हृदयात हर्षाने परिपूर्ण झाली।

Verse 43

ऊषा प्रोवाच चौरोऽसौ मया प्राप्तस्तु यो निशि । पुरुषः सखि येनाशु चेतोरत्नं हृतं मम

ऊषा म्हणाली—सखि! जो पुरुष रात्री मला भेटला, तो खरोखर चोर आहे; कारण त्याने क्षणात माझे हृदय-रत्न चोरून नेले आहे।

Verse 44

यस्य संस्पर्शनादेव मोहिताहं तथाभवम् । तमहं ज्ञातुमिच्छामि वद सर्वं च भामिनि

ज्याच्या केवळ स्पर्शाने मी असा मोहित झालो, त्याला मी जाणू इच्छितो. हे भामिनी (तेजस्विनी), सर्व काही सांग.

Verse 45

कस्यायमन्वये जातो नाम किं चास्य विद्यते । इत्युक्ता साब्रवीन्नाम योगिनी तस्य चान्वयम्

“हा कोणत्या वंशात जन्मला आणि याचे नाव काय?” असे विचारल्यावर योगिनीने त्याचे नाव व कुलपरंपरा सांगितली।

Verse 46

सर्वमाकर्ण्य सा तस्य कुलादि मुनिसत्तम । उत्सुका बाणतनया बभाषे सा तु कामिनी

हे मुनिश्रेष्ठ, त्याचे कुल इत्यादी सर्व ऐकून बाणाची कन्या—उत्सुक व प्रेमविव्हळ—तेव्हा बोलू लागली।

Verse 47

ऊषोवाच । उपायं रचय प्रीत्या तत्प्राप्त्यै सखि तत्क्षणात् । येनोपायेन तं कांतं लभेयं प्राणवल्लभम्

ऊषा म्हणाली—सखि, प्रेमाने तत्क्षणी असा उपाय कर, ज्यायोगे मला माझा प्राणप्रिय कांत प्राप्त होईल।

Verse 48

यं विनाहं क्षणं नैकं सखि जीवितुमुत्सहे । तमानयेह सद्यत्नात्सुखिनीं कुरु मां सखि

सखि, त्याच्याविना मी एक क्षणही जगण्याचे धैर्य धरू शकत नाही. सर्व प्रयत्नांनी त्याला त्वरित इथे आण आणि मला सुखी कर, सखि।

Verse 49

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्ता सा तथा बाणात्मजया मंत्रिकन्यका । विस्मिताभून्मुनिश्रेष्ठ सुविचारपराऽभवत्

सनत्कुमार म्हणाले—बाणाच्या कन्येने असे संबोधिल्यावर ती मंत्र्याची कन्या विस्मित झाली, हे मुनिश्रेष्ठ, आणि तिचे मन सूक्ष्म विचारात स्थिर झाले।

Verse 50

ततस्सखीं समाभाष्य चित्रलेखा मनोजवा । बुद्ध्वा तं कृष्णपौत्रं सा द्वारकां गंतुमुद्यता

त्यानंतर सखीशी बोलून, मनोजव अशी चित्रलेखा—तो कृष्णाचा पौत्र आहे हे जाणून—द्वारकेस जाण्यास उद्यत झाली।

Verse 51

ज्येष्ठकृष्णचतुर्दश्यां तृतीये तु गतेऽहनि । आप्रभातान्मुहूर्ते तु संप्राप्ता द्वारकां पुरीम्

ज्येष्ठ महिन्यातील कृष्णपक्ष चतुर्दशीस, तिसरा दिवस गेल्यावर, पहाटेपूर्वीच्या एका मुहूर्तात ती द्वारका नगरीस पोहोचली।

Verse 52

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहि तायां पंचमे युद्धखण्डे ऊषाचरित्रवर्णनं नाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीशिवमहापुराणाच्या द्वितीय रुद्रसंहितेतील पंचम युद्धखण्डात ‘ऊषाचरित्रवर्णन’ नामक बावन्नावा अध्याय समाप्त झाला।

Verse 53

क्रीडन्नारीजनैस्सार्द्धं प्रपिबन्माधवी मधु । सर्वांगसुन्दरः श्यामः सुस्मितो नवयौवनः

स्त्रीजनांसह क्रीडा करत तो माधवी मधु प्राशन करीत होता. श्यामवर्ण, सर्वांगसुंदर, मंदस्मित, नवयौवनाने तेजस्वी दिसत होता।

Verse 54

ततः खट्वां समारूढमंधकारपटेन सा । आच्छादयित्वा योगेन तामसेन च माधवम्

मग ती खट्वेवर आरूढ झाली आणि तामस योगशक्तीने माधव (विष्णू) यांना अंधकाराच्या पडद्याने आच्छादून त्यांची जाणीव झाकली।

Verse 55

ततस्सा मूर्ध्नि तां खट्वां गृहीत्वा निमिषांतरात् । संप्राप्ता शोणितपुरं यत्र सा बाणनंदिनी

मग तिने ती खट्वा मस्तकी धारण करून, पापणी लवते न लवते तोच शोणितपुरास पोहोचली—जिथे बाणाची प्रिय कन्या राहात होती।

Verse 56

कामार्ता विविधान्भावाञ्चकारोन्मत्तमानसा । आनीतमथ तं दृष्ट्वा तदा भीता च साभवत्

कामार्त होऊन तिचे मन उन्मत्त झाले व तिने अनेक भाव दाखविले; पण तो समोर आणला गेला आणि तिने त्याला पाहिले, तेव्हा ती भयभीत झाली।

Verse 57

अंतःपुरे सुगुप्ते च नवे तस्मिन्समागमे । यावत्क्रीडितुमारब्धं तावज्ज्ञातं च तत्क्षणात्

अंतःपुरातील त्या नव्या व अतिशय गुप्त समागमात, क्रीडा सुरू होताच त्याच क्षणी ते सर्वांना कळून गेले।

Verse 58

अंतःपुरद्वारगतैर्वेत्रजर्जरपाणिभिः । इंगितैरनुमानैश्च कन्यादौःशील्यमाचरन्

अंतःपुराच्या दाराशी उभे, हातात वेत्रदंड धारण केलेले सेवक संकेत व सूक्ष्म अनुमानांनी कन्येचे शील-स्वभाव तपासण्यासाठी तदनुसार वागू लागले।

Verse 59

स चापि दृष्टस्तैस्तत्र नरो दिव्यवपुर्धरः । तरुणो दर्शनीयस्तु साहसी समरप्रियः

तेथे त्यांनी दिव्य तेजस्वी देह धारण करणारा एक पुरुष पाहिला—तरुण, देखणा, धैर्यवान आणि रणप्रिय।

Verse 60

तं दृष्ट्वा सर्वमाचख्युर्बाणाय बलिसूनवे । पुरुषास्ते महावीराः कन्यान्तःपुररक्षकाः

त्याला पाहून ते महावीर पुरुष—कन्यांच्या अंतःपुराचे रक्षक—बलिपुत्र बाणाला सर्व वृत्तांत सांगू लागले।

Verse 61

द्वारपाला ऊचुः । देव कश्चिन्न जानीते गुप्तश्चांतःपुरे बलात् । स कस्तु तव कन्यां वै स्वयंग्राहादधर्षयत्

द्वारपाल म्हणाले—“देवा! तो कोण आहे हे कुणालाच माहीत नाही; तो बलपूर्वक अंतःपुरात गुप्त झाला आहे. मग तो कोण, ज्याने स्वतःच्या हातांनी तुमच्या कन्येला धरून मर्यादा भंग केली?”

Verse 62

दानवेन्द्र महाबाहो पश्यपश्यैनमत्र च । यद्युक्तं स्यात्तत्कुरुष्व न दुष्टा वयमित्युत

“हे दानवेन्द्र, महाबाहो! येथे याला पाहा, पाहा. जे योग्य असेल ते करा; आम्ही दुष्ट नाही”—असे म्हणून ते म्हणाले.

Verse 63

सनत्कुमार उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दानवेन्द्रो महाबलः । विस्मितोभून्मुनिश्रेष्ठ कन्यायाः श्रुतदूषणः

सनत्कुमार म्हणाले—हे मुनिश्रेष्ठ! त्यांचे वचन ऐकून महाबली दानवांचा अधिपती विस्मित झाला; कारण त्या कन्येबद्दल त्याने निंदात्मक गोष्टी ऐकल्या होत्या.