अनरण्यसुता–पिप्पलादचरितम् / The Episode of Anaraṇya’s Daughter and Sage Pippalāda

Verse 1

नारद उवाच । अनरण्यस्य चरितं सुतादानसमन्वितम् । श्रुत्वा गिरिवरस्तात किं चकार च तद्वद

नारद म्हणाले—हे प्रिय! अनरण्याचे चरित्र, पुत्रदानासह, ऐकून त्या श्रेष्ठ पर्वताने (हिमालयाने) पुढे काय केले? कृपा करून तेही सांग.

Verse 2

ब्रह्मोवाच । अनरण्यस्य चरितं कन्यादानसमन्वितम् । श्रुत्वा पप्रच्छ शैलेशो वसिष्ठं साञ्जलिः पुनः

ब्रह्मा म्हणाले—अनरण्याचे चरित्र, कन्यादानासह, ऐकून शैलेश (हिमालय) यांनी पुन्हा हात जोडून वसिष्ठांना प्रश्न केला.

Verse 3

शैलेश उवाच । वसिष्ठ मुनिशार्दूल ब्रह्मपुत्र कृपानिधे । अनरण्यचरित्रन्ते कथितं परमाद्भुतम्

शैलेश म्हणाला—हे वसिष्ठ, मुनिशार्दूल, ब्रह्मपुत्र, कृपानिधे! तू मला अनरण्याचे परम अद्भुत चरित्र सांगितलेस।

Verse 4

अनरण्यसुता यस्मात् पिप्पलादं मुनिं पतिम् । सम्प्राप्य किमकार्षीत्सा तच्चरित्रं मुदावहम्

अनरण्याची कन्या जेव्हा मुनिवर पिप्पलाद यांना पती म्हणून प्राप्त झाली, तेव्हा तिने पुढे काय केले? ते मंगल व आनंददायी चरित्र ऐकण्यास योग्य आहे।

Verse 5

वसि । पिप्पलादो मुनिवरो वयसा जर्जरोधिकः । गत्वा निजाश्रमं नार्याऽनरण्यसुतया तया

हे वसि! वयाने अतिशय जर्जर झालेले मुनिवर पिप्पलाद त्या स्त्री—अनरण्याची कन्या—हिच्यासह आपल्या आश्रमास गेले।

Verse 6

उवास तत्र सुप्रीत्या तपस्वी नातिलम्पटः । तत्रारण्ये गिरिवर स नित्यं निजधर्मकृत्

हे गिरिवर! तो तपस्वी, विषयासक्त नसलेला, तेथे आनंदाने राहिला. त्या अरण्यात तो नित्य आपल्या धर्माचे आचरण करीत राहिला।

Verse 7

अथानरण्यकन्या सा सिषेवे भक्तितो मुनिम् । कर्मणा मनसा वाचा लक्ष्मीनारायणं यथा

मग त्या अरण्यकन्येने भक्तिभावाने मुनिंची सेवा केली—कर्माने, मनाने आणि वाणीने—जशी लक्ष्मी नारायणाची सेवा करते।

Verse 8

एकदा स्वर्णदीं स्नातुं गच्छन्तीं सुस्मितां च ताम् । ददर्श पथि धर्मश्च मायया वृषरूपधृक्

एकदा ती सुमुखी मंद हास्य करीत स्वर्णदीत स्नानास जात होती. मार्गात धर्माने मायाबळाने वृषरूप धारण करून तिला पाहिले.

Verse 9

चारुरत्नरथस्थश्च नानालं कारभूषितः । नवीनयौवनश्श्रीमान्कामदेवसभप्रभः

तो सुंदर रत्नजडित रथावर आरूढ होता व नानाविध अलंकारांनी भूषित होता. नव्या यौवनाने तेजस्वी, श्रीसम्पन्न, तो जणू कामदेवाच्या सभेसारखा प्रभामय दिसत होता.

Verse 10

दृष्ट्वा तां सुन्दरीं पद्मामुवाच स वृषो विभुः । विज्ञातुं भावमन्तःस्थं तस्याश्च मुनियोषितः

ती सुंदरी पद्मा पाहून सर्वसमर्थ वृषध्वज नंदी म्हणाला—ती मुनिपत्नी होती; तिच्या अंतःकरणातील गूढ भाव जाणून घेण्याची इच्छा करून।

Verse 11

धर्म उवाच । अयि सुन्दरि लक्ष्मीर्वै राजयोग्ये मनोहरे । अतीव यौवनस्थे च कामिनि स्थिरयौवने

धर्म म्हणाला—हे सुंदरी, लक्ष्मीस्वरूपे, राजयोग्ये मनोहर! हे प्रिये, परिपूर्ण यौवनात स्थित, आणि स्थिर, न मावळणाऱ्या यौवनाने युक्त।

Verse 12

जरातुरस्य वृद्धस्य पिप्पलादस्य वै मुनेः । सत्यं वदामि तन्वंगि समीपे नैव राजसे

हे तन्वंगी, मी सत्य सांगतो—जरा-पीडित वृद्ध मुनी पिप्पलाद यांच्या सान्निध्यात तू राजसी तेजाने चमकत नाहीस।

Verse 13

विप्रं तपस्सु निरतं निर्घृणं मरणोन्मुखम् । त्वक्त्वा मां पश्य राजेन्द्रं रतिशूरं स्मरातुरम्

हे राजेंद्र! मला बाजूला ठेवून त्या ब्राह्मणाकडे पाहा—तो तपश्चर्येत मग्न, निर्दय व मृत्यूसमोर उभा; स्मराने व्याकुळ, रतीचा शूरवीर भासतो।

Verse 14

प्राप्नोति सुन्दरी पुण्यात्सौन्दर्य्यं पूर्वजन्मनः । सफलं तद्भवेत्सर्वं रसिकालिंगनेन च

त्या पुण्यामुळे ती सुंदरी पूर्वजन्मी मिळवलेले सौंदर्य प्राप्त करते; आणि रसिक प्रियाच्या प्रेमालिंगनाने ते सर्व फलदायी ठरते।

Verse 15

सहस्रसुन्दरीकान्तं कामशास्त्रविशारदम् । किंकरं कुरु मां कान्ते सम्परित्यज्य तं पतिम्

हे कान्ते! त्या पतीला सोडून मला तुझा किंकर कर—मी सहस्र सुंदरींचा प्रिय आणि कामशास्त्रात पारंगत आहे।

Verse 16

निर्जने कानने रम्ये शैले शैले नदीतटे । विहरस्व मया सार्द्धं जन्मेदं सफलं कुरु

निर्जन रम्य वनात, डोंगरांच्या उतारांवर आणि नदीकाठी माझ्यासह विहार कर; हे जन्म सफल कर।

Verse 17

वसिष्ठ उवाच । इत्येवमुक्तवन्तं सा स्वरथादवरुह्य च । ग्रहीतुमुत्सुकं हस्ते तमुवाच पतिव्रता

वसिष्ठ म्हणाले—असे बोलणाऱ्या त्याच्याकडे ती पतिव्रता आपल्या रथातून उतरली आणि हात धरण्यास उत्सुक होऊन त्याला म्हणाली।

Verse 18

पद्मो वाच । गच्छ दूरं गच्छ दूरं पापिष्ठस्त्वं नराधिप । मां चेत्पश्यसि कामेन सद्यो नष्टो भविष्यसि

पद्मा म्हणाली: दूर जा, दूर जा, हे पापी राजा. जर तू माझ्याकडे कामवासनेने पाहिलेस, तर तू त्वरित नष्ट होशील.

Verse 19

पिप्पलादं मुनि श्रेष्ठं तपसा पूतविग्रहम् । त्यक्त्वा कथं भजेयं त्वां स्त्रीजितं रतिलम्पटम्

तपस्येने पवित्र शरीर असलेल्या मुनिश्रेष्ठ पिप्पलादांना सोडून, मी तुझ्यासारख्या स्त्रीच्या अधीन असलेल्या आणि रति-लंपटाची सेवा कशी करू?

Verse 20

स्त्रीजितस्पर्शमात्रेण सर्वं पुण्यं प्रणश्यति । स्त्रीजितः परपापी च तद्दर्शनमघावहम्

स्त्रीविषयक कामाने जिंकलेल्या पुरुषाच्या केवळ स्पर्शानेही संचित पुण्य नष्ट होते. तो परपीडक महापापी होतो आणि त्याचे दर्शनही पापकारक मानले जाते.

Verse 21

सत्क्रियो ह्यशुचिर्नित्यं स पुमान् यः स्त्रिया जितः । निन्दन्ति पितरो देवा मान वास्सकलाश्च तम्

जो पुरुष बाह्यतः सत्कर्म करीत असला तरी स्त्रीच्या वशात जिंकला गेला असेल, तो नित्य अशुचि राहतो. पितर, देव आणि सर्व मानव त्याची निंदा करतात.

Verse 22

तस्य किं ज्ञान सुतपो जपहोमप्रपूजनैः । विद्यया दानतः किम्वा स्त्रीभिर्यस्य मनो हृतम्

ज्याचे मन स्त्रीआसक्तीने हरपले आहे, त्याला ज्ञान, कठोर तप, जप, होम व महापूजा यांचा काय उपयोग? विद्या व दानही त्याला काय फल देतील, जेव्हा अंतःचेतना विषयमोहाने लुटली आहे?

Verse 23

मातरं मां स्त्रियो भावं कृत्वा येन ब्रवीषि ह । भविष्यति क्षयस्तेन कालेन मम शापतः

तू मला स्त्रीभावात मानून ‘माता’ असे संबोधलेस; म्हणून माझ्या शापामुळे योग्य काळी तुझा क्षय व विनाश होईल।

Verse 24

वसिष्ठ उवाच । श्रुत्वा धर्मस्सतीशापं नृप मूर्तिं विहाय च । धृत्वा स्वमूर्तिं देवेशः कम्पमान उवाच सः

वसिष्ठ म्हणाले—हे नृपा! धर्मावर सतीचा शाप ऐकून देवेशाने ती धारण केलेली मूर्ती सोडली. मग आपले स्व-रूप धारण करून, कंपित होत तो बोलला।

Verse 25

धर्म उवाच । मातर्जानीहि मां धर्मं ज्ञानिनाञ्च गुरो र्गुरुम् । परस्त्रीमातृबुद्धिश्च कुव्वर्न्तं सततं सति

धर्म म्हणाला—माते, मला धर्म म्हणून जाण; मी ज्ञानीजनांचा आचार्य, गुरूंचाही गुरु आहे. हे सती, मी सदैव परस्त्रीकडे मातृभावानेच पाहतो.

Verse 26

अहं तवान्तरं ज्ञातुमागतस्तव सन्निधिम् । तवाहञ्च मनो जाने तथापि विधिनोदितः

तुझ्या अंतःकरणातील भाव जाणण्यासाठी मी तुझ्या सन्निध आलो आहे. तुझे मन मला माहीत आहे; तरीही विधीच्या प्रेरणेने मी बोलून विचारतो.

Verse 27

कृतं मे दमनं साध्वि न विरुद्धं यथोचितम् । शास्तिः समुत्पथस्थानामीश्वरेण विनिर्मिता

हे साध्वी, तू माझे जे दमन केलेस ते ना अयोग्य आहे ना यथोचिताच्या विरुद्ध. कारण कुमार्गावर उभ्यांसाठी शास्ती स्वतः ईश्वरानेच ठरविली आहे.

Verse 28

स्वयं प्रदाता सर्वेभ्यः सुखदुःखवरान्क्षमः । सम्पदं विपदं यो हि नमस्तस्मै शिवाय हि

जो स्वतः सर्वांना देणारा आहे, जो सुख-दुःखरूप वर देण्यास समर्थ आहे, आणि जो संपत्ती व आपत्तीही खरेच प्रदान करतो—त्या शिवास नमस्कार।

Verse 29

शत्रुं मित्रं सम्विधातुं प्रीतिञ्च कलहं क्षमः । स्रष्टुं नष्टुं च यस्सृष्टिं नमस्तस्मै शिवाय हि

जो शत्रूला मित्र करू शकतो, जो प्रेम आणि कलह दोन्ही घडविण्यास समर्थ आहे, आणि जो सृष्टीचा स्वामी होऊन निर्माण व संहार करतो—त्या शिवास नमस्कार।

Verse 30

येन शुक्लीकृतं क्षीरं जले शैत्यं कृतम्पुरा । दाहीकृतो हुता शश्च नमस्तस्मै शिवाय हि

ज्यांनी दूध पांढरे केले, ज्यांनी प्राचीनकाळी पाण्यात शीतलता निर्माण केली, आणि ज्यांनी हुताशन अग्नीला दाहक शक्ती दिली—त्या शिवास नमस्कार।

Verse 31

प्रकृतिर्निर्मिता येन तप्त्वाति महदादितः । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्या नमस्तस्मै शिवाय हि

ज्यांनी प्रकृती निर्माण केली, ज्यांच्या तपाच्या महान तापातून महत्तत्त्व इत्यादी प्रकट झाले, आणि ज्यांच्यापासून ब्रह्मा, विष्णू, महेश इत्यादी देवशक्ती उद्भवतात—त्या कल्याणमय शिवास नमस्कार।

Verse 32

ब्रह्मोवाचः । इत्युक्त्वा पुरतस्तस्यास्तस्थौ धर्मो जगद्गुरुः । किञ्चिन्नोवाच चकितस्तत्पातिव्रत्य तोषितः

ब्रह्मा म्हणाले—असे बोलून जगद्गुरू धर्म तिच्या समोर उभा राहिला. तिच्या पतिव्रत्याने संतुष्ट व चकित होऊन तो पुढे काहीच बोलला नाही.

Verse 33

पद्मापि नृपकन्या सा पिप्पलादप्रिसा तदा । साध्वी तं धर्ममाज्ञाय विस्मितोवाच पर्वत

तेव्हा पिप्पलादास प्रिय अशी ती राजकन्या पद्मा, साध्वी होऊन धर्ममार्ग नीट जाणून विस्मित झाली; मग पर्वतही आश्चर्याने बोलला।

Verse 34

पद्मोवाच । त्वमेव धर्म सर्वेषां साक्षी निखिलकर्मणाम् । कथं मनो मे विज्ञातुं विडम्बयसि मां विभो

पद्मा म्हणाली—तुम्हीच धर्म आहात, सर्व प्राण्यांचे अंतर्यामी साक्षी आणि सर्व कर्मांचे सर्वद्रष्टा. हे विभो, माझे मन न कळल्याचा बहाणा करून तुम्ही मला कसे छेडता?

Verse 35

यत्तत्सर्वं कृतं ब्रह्मन् नापराधो बभूव मे । त्वञ्च शप्तो मयाऽज्ञानात्स्त्रीस्वभा वाद्वृथा वृष

हे ब्रह्मन्, जे काही घडले त्यात माझा काहीही अपराध नव्हता. हे वृषध्वज, स्त्रीस्वभावाच्या उतावळेपणामुळे अज्ञानात मी तुम्हाला विनाकारण शाप दिला।

Verse 36

का व्यवस्था भवेत्तस्य चिन्तयामीति साम्प्रतम् । चित्ते स्फुरतु सा बुद्धिर्यया शं संल्लभामि वै

आता मी विचार करते—त्यांना प्राप्त करण्यासाठी कोणती साधना-व्यवस्था असावी? माझ्या हृदयात तीच विवेकबुद्धी स्फुरो, ज्यायोगे मी खरोखर कल्याणदाता शिवाला प्राप्त करीन।

Verse 37

आकाशोसौ दिशस्सर्वा यदि नश्यन्तु वायवः । तथापि साध्वीशापस्तु न नश्यति कदाचन

आकाश, सर्व दिशा आणि वारे जरी नष्ट झाले, तरीही साध्वी-धर्मनिष्ठ स्त्रीचा दिलेला शाप कधीही नष्ट होत नाही।

Verse 38

सत्ये पूर्णश्चतुष्पादः पौर्ण मास्यां यथा शशी । विराजसे देवराज सर्वकालं दिवानिशम्

सत्ययुगात तू पूर्ण, चतुष्पाद स्थिर आहेस—पौर्णिमेच्या चंद्राप्रमाणे। हे देवराज, तू दिवसरात्र सर्वकाळ तेजाने विराजमान असतोस।

Verse 39

त्वञ्च नष्टो भवसि चेत्सृष्टिनाशो भवेत्तदा । इति कर्तव्यतामूढा वृथापि च वदाम्यहम्

जर तू नष्ट झालास, तर सृष्टीचा नाश होईल. ‘कर्तव्य काय’ या मोहाने मी, जरी व्यर्थ असले तरी, हे बोलत आहे.

Verse 40

पादक्षयश्च भविता त्रेतायां च सुरोत्तम । पादोपरे द्वापरे च तृतीयोऽपि कलौ विभो

हे सुरोत्तम, त्रेतायुगात एक पादाचा क्षय होईल. द्वापरात आणखी एक पाद कमी होईल; आणि कलियुगात, हे विभो, तिसराही पाद क्षीण होईल.

Verse 41

कलिशेषेऽखिलाश्छिन्ना भविष्यन्ति तवांघ्रयः । पुनस्सत्ये समायाते परिपूर्णो भविष्यसि

कलियुगाच्या शेवटी तुझे सर्व अवयव छिन्न होतील. पण सत्ययुग पुन्हा आल्यावर तू पुन्हा परिपूर्ण होशील.

Verse 42

सत्ये सर्वव्यापकस्त्वं तदन्येषु च कु त्रचित् । युगव्यवस्थया स त्वं भविष्यसि तथा तथा

सत्ययुगात तू सर्वव्यापक आहेस; पण इतर युगांत तू केवळ काही ठिकाणी, काही प्रकारेच जाणवतोस. युगव्यवस्थेनुसार तू तसा तसा प्रकट होशील.

Verse 43

इत्येवं वचनं सत्यं ममास्तु सुखदं तव । याम्यहं पतिसेवायै गच्छ त्वं स्वगृहं विभो

असेच होवो—हे वचन सत्य ठरो; तुझ्यासाठी ते मंगल व सुखद ठरो. मी आता पतिसेवेसाठी जाते; हे विभो, तू आपल्या घरी जा.

Verse 44

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्यास्सन्तुष्टोभूद्वृषस्स वै । तदेवंवादिनीं साध्वीमुवाच विधिनन्दन

ब्रह्मा म्हणाले—तिचे वचन ऐकून तो वृषरूप धर्म अत्यंत संतुष्ट झाला. मग विधात्याचा पुत्र ब्रह्मा, असे बोलणाऱ्या त्या साध्वीला प्रत्युत्तर देऊ लागला.

Verse 45

धर्म उवाच । धन्यासि पतिभक्तासि स्वस्ति तेस्तु पतिव्रते । वरं गृहाण त्वत्स्वामी त्वत्परित्राणकारणात्

धर्म म्हणाला—तू धन्य आहेस, पतिभक्त आहेस; हे पतिव्रते, तुझे कल्याण होवो. वर स्वीकार, कारण तुझा स्वामीच तुझ्या रक्षणाचे कारण झाला आहे.

Verse 46

युवा भवतु ते भर्ता रतिशूरश्च धार्मिकः । रूपवान् गुणवान्वाग्मी संततस्थिरयौवनः

तुझा पती सदैव तरुण राहो—रतीत शूर आणि धर्मात स्थिर. तो रूपवान, गुणवान, वाग्मी आणि अखंड स्थिर यौवनयुक्त होवो.

Verse 47

चिरञ्जीवी स भवतु मार्कण्डेयात्प रश्शुभे । कुबेराद्धनवांश्चैव शक्रादैश्वर्य्यवानपि

हे शुभे, तो मार्कंडेयाप्रमाणे चिरंजीवी होवो; कुबेरासारखा धनवान होवो; आणि शक्र (इंद्र) याप्रमाणे ऐश्वर्य व प्रभुत्वयुक्तही होवो।

Verse 48

शिवभक्तो हरिसमस्सिद्धस्तु कपिलात्परः । बुद्ध्या बृहस्पतिसमस्समत्वेन विधेस्समः

शिवभक्त हरि (विष्णु) यासारखा सिद्ध होतो, कपिलाहूनही श्रेष्ठ; बुद्धीने बृहस्पतीसमान, आणि समत्वाने विधी (ब्रह्मा)समान होतो।

Verse 49

स्वामिसौभाग्यसंयुक्ता भव त्वं जीवनावधि । तथा च सुभगे देवि त्वं भव स्थिरयौवना

तू स्वामीसौभाग्याने युक्त राहो, जीवनाच्या अखेरपर्यंत. तसेच हे सुभगे देवी, तू स्थिर व अक्षय यौवनयुक्त राहो।

Verse 50

माता त्वं दशपुत्राणां गुणिनां चिरजीविनाम् । स्वभर्तुरधिकानां च भविष्यसि न संशयः

तू निःसंशय दहा पुत्रांची माता होशील—गुणवान व चिरंजीवी—आणि ते आपल्या पतीपेक्षाही श्रेष्ठ असतील; यात शंका नाही।

Verse 51

गृहा भवन्तु ते साध्वि सर्वसम्पत्सम न्विताः । प्रकाशमन्तस्सततं कुबेरभवनाधिकाः

हे साध्वी, तुझे घरे सर्व संपत्तीने युक्त होवोत; त्यांत अंतःप्रकाश सतत राहो—ती कुबेराच्या भवनांपेक्षाही अधिक तेजस्वी होवोत।

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । इत्येवमुक्ता सन्तस्थौ धर्मस्स गिरिसत्तम । सा तं प्रदक्षिणीकृत्य प्रणम्य स्वगृहं ययौ

वसिष्ठ म्हणाले—हे गिरिश्रेष्ठा! असे उपदेश ऐकून धर्म तेथेच स्थिर राहिला. तिने त्याची प्रदक्षिणा करून, नमस्कार करून आपल्या घरी प्रस्थान केले.

Verse 53

धर्मस्तथाशिषो दत्वा जगाम निजमन्दिरम् । प्रशशंस च तां प्रात्या पद्मां संसदि संसदि

धर्माने तसेच आशीर्वाद देऊन आपल्या मंदिराकडे प्रस्थान केले. परत आल्यावर तो पद्मेची प्रत्येक सभेत पुन्हा पुन्हा प्रशंसा करू लागला.

Verse 54

सा रेमे स्वामिना सार्द्धं यूना रहसि सन्ततम् । पश्चाद्बभूवुऽस्सत्पुत्रास्तद्भर्तुरधिका गुणैः

ती आपल्या तरुण स्वामीसह एकांतात सतत आनंदाने रमली. पुढे उत्तम पुत्र झाले, जे गुणांनी पित्याहूनही अधिक होते.

Verse 55

बभूव सकला सम्पद्दम्पत्योः सुखवर्द्धिनी । सर्वानन्दवृद्धिकरी परत्रेह च शर्मणे

त्या दाम्पत्यासाठी सर्व संपत्ती प्रकट झाली, जी त्यांच्या सुखात वाढ करणारी होती. ती इहलोकी व परलोकी सर्व आनंद वाढवून शांती-कल्याण देणारी ठरली.

Verse 56

शैलेन्द्र कथितं सर्वमितिहासं पुरातनम् । दम्पत्योश्च तयोः प्रीत्या श्रुतं ते परमादरात्

हे शैलेन्द्र! हा सर्व प्राचीन इतिहास कथन केला. त्या प्रेमयुक्त दाम्पत्याची ही कथा तू परम आदराने ऐकली आहेस.

Verse 57

बुद्ध्वा तत्त्वं सुतां देहि पार्वतीमीश्वराय च । कुरुषं त्यज शैलेन्द्र मेनया स्वस्त्रिया सह

तत्त्व जाणून आपली कन्या पार्वती ईश्वर शिवाला अर्पण कर. हे शैलेन्द्र! मेना पत्नीसमवेत ही कठोरता सोडून मृदु हो।

Verse 58

सप्ताहे समतीते तु दुर्लभेति शुभे क्षणे । लग्नाधिपे च लग्नस्थे चन्द्रेस्वत्नयान्विते

एक आठवडा पूर्ण झाल्यावर, त्या दुर्लभ व शुभ क्षणी—जेव्हा लग्नाधिपती लग्नात स्थित होता आणि चंद्र आपल्या सुत-संबंधाने संयुक्त होता—तेव्हा नियत घटना घडली।

Verse 59

मुदिते रोहिणीयुक्ते विशुद्धे चन्द्रतारके । मार्गमासे चन्द्रवारे सर्वदोषविवर्जिते

जेव्हा चंद्र प्रसन्न होऊन रोहिणीयुक्त असेल, चंद्र-नक्षत्र विशुद्ध व तेजस्वी असेल, आणि मार्गशीर्ष मासात सोमवार असेल—तो काळ सर्वदोषविवर्जित मानला जातो।

Verse 60

सर्वसद्ग्रहसंसृष्टऽसद्ग्रहदृष्टिवर्जिते । सदपत्यप्रदे जीवे पतिसौभाग्यदायिनि

हे जीवित देवी! तू सर्व शुभ ग्रहप्रभावांनी युक्त असून अशुभ ग्रहदृष्टीपासून मुक्त आहेस; तू सत्पुत्रप्रदा आणि पतिसौभाग्य व दाम्पत्यकल्याण देणारी आहेस।

Verse 61

जगदम्बां जगत्पित्रे मूलप्रकृतिमीश्वरीम् । कन्यां प्रदाय गिरिजां कृती त्वं भव पर्वत

हे पर्वत (हिमालया)! जगदंबा, ईश्वरी, मूलप्रकृती—अशी तुझी कन्या गिरिजा जगत्पिता (शिव) यांना अर्पण केल्याने तू कृतार्थ व धन्य होशील।

Verse 62

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलो वसिष्ठो ज्ञानिसत्तमः । विरराम शिवं स्मृत्वा नानालीलाकरं प्रभुम्

ब्रह्मा म्हणाले—असे बोलून मुनींतील व्याघ्र वसिष्ठ, ज्ञानींतील श्रेष्ठ, नाना दिव्य लीला करणाऱ्या परम प्रभू श्रीशिवांचे स्मरण करून शांत झाले।